A economía galega esconde un fenómeno silencioso que medra sen facer ruído. Un de cada catro negocios inscritos no Rexistro Mercantil da comunidade leva dous exercicios consecutivos sen depositar as súas contas anuais, unha obriga legal ineludible que, porén, miles de sociedades incumpren. A cifra, adiantada por La Voz de Galicia, sitúa a Galicia con máis de 21.700 sociedades inactivas ou directamente desaparecidas de facto, aínda que sigan formalmente dadas de alta. Son os chamados negocios pantasma, e representan nada menos que o 4% de todos os que existen en España.
Convén lembrar que significa exactamente iso de sociedade pantasma. Non se trata de empresas que pechan e xa está. Son compañías que permanecen inscritas, co seu número de identificación fiscal, o seu domicilio social e a súa actividade rexistrada, pero que non cumpren coa obriga de publicar os seus balances. Dous anos sen facelo é o prazo que marca a lei para considerar que algo non cadra. E en Galicia, ese burato negro empresarial afecta a miles de negocios repartidos polas catro provincias.
Un 4% do total estatal que non é menor
Os datos colocan a comunidade nunha posición delicada dentro do conxunto español. Con esas 21.700 sociedades en situación irregular, Galicia concentra o 4% de todos os negocios pantasma do país. Pode parecer unha porcentaxe pequena, pero non o é tanto se se ten en conta o peso relativo do tecido produtivo galego no conxunto estatal. A proporción resulta rechamante e apunta a un problema estrutural que arrastran moitas pequenas e medianas empresas da comunidade.
Non é menor o dato de que preto do 20% desas sociedades superan os 10.000 euros de capital social. Ou sexa, non falamos só de microempresas testemuñais creadas para unha operación puntual e logo abandonadas. Hai compañías cun respaldo patrimonial nada dendeñable que, a pesar diso, levan dous anos sen dar sinais de vida contable. Ese matiz cambia a lectura do fenómeno: non todo son chiringuitos financeiros nin sociedades instrumentais de usar e tirar.
O problema de fondo: a desaparición silenciosa
Detrás destas cifras escóndese unha realidade que afecta á saúde do tecido económico galego. Unha empresa que non presenta contas é unha empresa que, na práctica, deixou de operar ou faino á marxe de calquera control. Iso ten consecuencias directas: provedores que non cobran, traballadores que perden o seu emprego sen aviso previo, administracións que deixan de ingresar impostos e un Rexistro Mercantil que se converte nun cemiterio de sociedades zombis.
O certo é que o fenómeno non é novo, pero a magnitude que acadou en Galicia merece unha reflexión. A comunidade sempre se caracterizou por un tecido empresarial de pequenas empresas familiares, moitas delas no comercio tradicional, a hostalería ou o sector primario. Precisamente esas microempresas son as máis proclives a desaparecer sen deixar rastro contable cando o negocio deixa de ser viable. O propietario simplemente pecha a persiana, pero a sociedade segue aí, inscrita, agardando a que alguén a disolva formalmente.
Unha maraña legal que invita ao abandono
A ninguén se lle escapa que o proceso para disolver unha sociedade en España é farragoso e caro. Hai que pagar taxas, presentar documentación, en moitos casos contar cun administrador concursal e agardar meses. Moitos pequenos empresarios optan polo abandono silencioso antes que pola disolución formal. O resultado é ese censo de sociedades pantasma que engorda ano tras ano.
As consecuencias deste abandono non tardan en aparecer. O Rexistro Mercantil énchese de sociedades que non responden, os xulgados do
