O 'boom' das piscinas acende as alarmas nos concellos rurais de Pontevedra

A paisaxe das aldeas pontevedresas está cambiando. Onde antes había un hórreo ou unha pequena horta, agora asoma o azul intenso dunha piscina. O que hai unha década era unha excepción, converteuse nunha estampa habitual. Segundo adiantou La Voz de Galicia, o fenómeno acendeu as alertas en varios concellos da provincia, especialmente nos de menor poboación, onde o consumo de auga se disparou nos últimos veráns.

A situación é tan rechamante que os propios rexedores locais empregan unha expresión gráfica: «Hai aldeas nas que teñen unha por casa». Non é unha esaxeración. En municipios como O Campo Lameiro, no pleno corazón da comarca de Pontevedra, a proliferación de vasos de obra e piscinas desmontables obrigou aos gobernos locais a tomar cartas no asunto. O problema non é só estético. É, sobre todo, un desafío ao abastecemento de auga en épocas de seca.

Un gasto que non dá tregua

Os alcaldes da zona levan meses observando con preocupación como o consumo de auga se dispara cada vez que suben as temperaturas. «Buff», responde un deles cando se lle pregunta polo asunto. A expresión dino todo. A maioría destas piscinas, sobre todo as de obra, requiren un mantemento constante. E non sempre se fai de forma correcta.

O problema principal, segundo as fontes consultadas, é a práctica de baleirar os vasos cada quince días para volver enchelos. Un costume que multiplica o gasto hídrico de forma innecesaria. Os concellos xa comezaron a pedir aos propietarios que fagan un mantemento adecuado da auga, que utilicen sistemas de depuración e que eviten os cambios constantes. Non é unha cuestión menor: no verán, o consumo de auga nestas aldeas pode chegar a triplicarse.

E aí está a clave. En moitos destes núcleos rurais, o abastecemento depende de pozos comunais ou de pequenas captacións que non están deseñadas para soportar picos de demanda tan acusados. Cando todos os veciños enchen as súas piscinas á vez, o sistema reséntese. E os primeiros en notalo son os que viven máis arriba, nas zonas altas das aldeas, onde a presión da auga cae en picado.

A APLU entra en escena

Non todo é consumo. Tamén hai un problema urbanístico de fondo. A Axencia de Protección da Legalidade Urbanística (APLU) xa está actuando na zona. Segundo puido saber este diario, o organismo autonómico está revisando aqueles vasos de obra que non contan coa correspondente licenza municipal. E non son poucos.

En moitos casos, os propietarios construíron as piscinas sen permiso, amparados na lonxanía dos núcleos urbanos e na falsa crenza de que no rural as normas son máis flexibles. Nada máis afastado da realidade. A APLU abriu expedientes en varios concellos, e algúns propietarios xa recibiron requirimentos para legalizar as súas instalacións ou, en caso contrario, proceder á súa demolición.

Os alcaldes, pola súa banda, atópanse nunha posición incómoda. Por un lado, entenden que a piscina se converteu nun elemento case imprescindible en moitas vivendas rurais, sobre todo desde a pandemia, cando o éxodo cara ao campo se acelerou. Por outro, saben que non poden permitir un consumo descontrolado de auga nin unha proliferación de construcións ilegais.

Un fenómeno que medra á calor do verán

O bum das piscinas non é exclusivo de O Campo Lameiro. En concellos veciños como Cuntis, A Estrada ou Moraña repítese a mesma pauta. Nalgunhas aldeas, é difícil atopar unha casa que non teña o seu propio vaso de auga, xa sexa de obra, de superficie ou inchable. A moda chegou para quedar, e os concellos sábeno.