O Concello de Ourense e a débeda que nunca prescribe

A xestión das arcas públicas en Ourense volveu se situar no centro do debate cidadán, aínda que non precisamente por grandes proxectos de futuro. A administración local arrastra un problema crónico de liquidez que vai máis alá dos números vermellos orzamentarios: afecta directamente a pequenos empresarios, autónomos e provedores que levan meses —nalgúns casos anos— agardando cobrar por servizos prestados. Non se trata de grandes contratas de obra nin de investimentos multimillonarios; son facturas pequenas, cotiás, as que conforman o esqueleto contable dun Concello que semella incapaz de pechar o círculo económico con quen o serve.

Cando a morosidade se converte nunha constante administrativa, o primeiro prexudicado é o tecido comercial local. Un bar que serve cafés, unha tenda que subministra globos para unha festa infantil municipal, un pequeno taller que repara unha persiana: todos eles convértense en acredores involuntarios dunha institución que debería dar exemplo de cumprimento. En Ourense, esa cadea de impagamentos acadou cotas que transcenden o anecdótico para se instalar no sistémico.

Pequenos provedores, grandes esperas

A relación entre o Concello e os seus subministradores máis modestos adoita ser a máis asimétrica: mentres a administración pode funcionar con déficit meses enteiros, o autónomo que depende do cobro dunha factura para pagar o seu propio persoal enfróntase a un dilema de supervivencia. No caso ourensán, a listaxe de operacións pendentes de pagamento revela unha realidade incómoda: decenas de pequenas cantidades debidas que, sumadas, representan un burato contable que ninguén parece querer tapar.

A situación vólvese máis chamativa cando se comproba a antigüidade dalgunhas desas débedas. Non se trata de demoras administrativas normais, deses 30 ou 60 días que a lei establece como prazo máximo para pagar a provedores. Aquí as contas cóntanse por anos. Facturas de hostalería, de material de oficina, de servizos menores, seguen sen aboarse moito despois de que o servizo se prestase e consumise. O Concello recoñece a débeda, anótase nos seus libros, pero non a paga.

A paradoxa é evidente: mentres se anuncian grandes investimentos e se planifican eventos de calado, o día a día da administración local sostiña sobre unha débeda que estrangula os máis pequenos. É como ter a fachada pintada pero os cimentos podres.

Este fenómeno non é exclusivo de Ourense, dende logo. A morosidade das administracións públicas é un problema estrutural en España, que levou mesmo á creación de mecanismos estatais para que os provedores poidan cobrar facturas atrasadas. Porén, poucos casos resultan tan paradigmáticos como o ourensán pola combinación de tres factores: o tempo de demora, a natureza cotiá das débedas e a aparente resignación con que se asume a situación.

Xestión política e credibilidade institucional

Detrás de cada factura impagada hai unha decisión política. Ou, mellor dito, unha ausencia dela. Priorizar o pagamento a provedores debería ser unha das obrigas básicas de calquera goberno local, non só por razóns legais, senón por respecto a quen sostén a actividade económica do municipio. Cando un Concello deixa de pagar os seus subministradores durante meses ou anos, está enviando unha mensaxe clara: a planificación financeira brilla pola súa ausencia ou, peor aínda, establecéronse prioridades que non inclúen a liquidez dos autónomos.