A edición deste ano do Festival de Pardiñas, no corazón da comarca de A Chaira, viviu un episodio dunha inusual tensión política que obrigou a suspender unha das súas actuacións principais. A organización decidiu cancelar o paso polo escenario da formación Dobranotch alegando estritas razóns de seguridade, despois de que se producise un forte desencerto entre os músicos e un sector do público que portaba bandeiras palestinas. Un cruzamento de tensións internacionais que acabou aterrando de forma abrupta nun recinto cultural do interior de Galicia.
Choque de identidades no rural galego
Poucas veces un escenario ao ar libre nunha comarca de marcada tradición rural como A Chaira se converte no epicentro dun debate de tal calado xeopolítico. O grupo responsable da actuación, orixinario de San Petersburgo, ten unha longa traxectoria interpretando música tradicional xudía e folclore dos países do leste de Europa. A velada, con todo, non discorreu polos camiños habituais dun festival destas características.
Quen agardaba gozar dunha noite tranquila de música deuse cun escenario marcado pola fricción. Durante o desenvolvemento do concerto, varios asistentes comezaron a ondear bandeiras palestinas. Este xesto, cargado de condena ante a actual ofensiva militar israelí en Gaza, chocou de fronte coa propia natureza e o repertorio da banda rusa, especializada no xénero coñecido como klezmer. A música, que tradicionalmente actúa como unha ponte cultural, terminou sendo o detonante dun choque frontal de sensibilidades que a organización non soubo, ou non puido, canalizar a tempo.
A decisión da organización e o abandono do escenario
Ante a dereita que ían tomando os acontecementos e o evidente risco de escalada de tensión entre ambas as posturas, os responsables da banda tomaron a determinación de abandonar o recinto. Non foi unha decisión caprichosa. Cómpre lembrar que, cando a seguridade dos artistas ou do público corre risco, a única vía de actuación responsable pasa por cortar de raíz a dinámica xerada. Aí está a clave da rápida intervención do equipo organizador.
De maneira inmediata, a dirección do certame optou por cancelar de forma definitiva a actuación, esgrimindo de maneira oficial e transparente os motivos de seguridade pública. Non é menor o dato de que, antes de abandonar definitivamente as táboas, a formación quixo pronunciarse de maneira expresa para clarificar a súa postura política. A banda amosou o seu respaldo á causa que defendía unha parte do público, chegando a pronunciarse en contra das accións militares do Estado de Israel mediante unha condena explícita. A cifra de tensión acumulada en tan só uns minutos de actuación falaba por si soa.
O peso do conflito internacional na axenda cultural local
Non é habitual que conflitos bélicos que se desenvolven a miles de quilómetros de distancia condicionen de maneira tan drástica a programación dun festival de música tradicional en Galicia. A ninguén se lle escapa que a guerra en Oriente Próximo polarizou de maneira profunda os debates sociais en toda Europa. O certo é que esta polarización non se limita ás grandes cidades, senón que se traslada con enorme facilidade a calquera espazo de reunión pública.
O Festival de Pardiñas leva décadas consolidándose como un referente cultural e de reivindicación do rural galego. Falar de Pardiñas é facelo, como recollen as crónicas da comarca, da profunda «vontade de facer pobo». Por este mesmo escenario desfilaron historicamente formacións de moi diversa índole e orixe, mantendo intacto o espírito de defensa da cultura propia, en sintonía coa tradición de loita social que tamén defenden grupos galegos de referencia como Xermolos. Con todo, o sucedido este ano marca un antes e un despois e
