A edición deste ano do Festival de Pardiñas, no corazón da comarca da Chaira, viviu un episodio de inusual tensión política que obrigou a interromper unha das súas actuacións principais. O concerto da formación Dobranotch suspendeuse a noite do pasado 2 de agosto despois de que un grupo de asistentes increpase os músicos e chegase a lanzar obxectos contra o escenario, entre eles pedras e vasos, segundo o comunicado feito público pola asociación cultural Xermolos, organizadora do certame. A protesta apuntaba aos concertos que o grupo ofrecera en Israel, e acabou aterrando de forma abrupta nun recinto cultural do interior de Galicia.
Unha banda rusa de klezmer no centro da protesta
Poucas veces un escenario ao aire libre nunha comarca de marcada tradición rural como a Chaira se converte no epicentro dun debate de tal calado xeopolítico. O grupo responsable da actuación, formado en 1997 por músicos de San Petersburgo e radicado na actualidade en Alemaña, leva máis de dúas décadas interpretando klezmer, a música tradicional das comunidades xudías askenazís de Europa do Leste, xunto a folclore ruso, romaní, ucraíno e caucásico. A velada, porén, non discorreu polas canles habituais dun festival destas características.
Durante o desenvolvemento do concerto, varios asistentes comezaron a ondear bandeiras palestinas e un grupo situado fronte ao escenario reclamou aos músicos que se pronunciasen sobre Gaza. Cómpre precisar aquí un matiz que o propio incidente puxo enriba da mesa: o klezmer é un xénero da tradición musical xudía centroeuropea, sen vínculo ningún co Estado de Israel nin coa súa política, e nin o repertorio do grupo nin a súa orixe gardan relación co conflito. O que motivou a protesta, segundo explicaron despois quen a promoveu, foron as actuacións que a banda ofrecera en Israel dentro da súa xira: un reproche dirixido á axenda de concertos do grupo, non ao estilo musical que interpreta.
A escalada e a suspensión da actuación
O violinista e cantante Mitia Khramtsov relatou no semanario xudeu estadounidense The Forward que tratou de responder a esa esixencia a título persoal, cunha reflexión sobre a crecente polarización política que fixo extensiva tamén á guerra de Ucraína e á fractura social nos Estados Unidos, e cunha petición de tratarse «con máis amabilidade uns aos outros». A tensión, lonxe de rebaixarse, aumentou cando declinou ondear unha bandeira palestina desde o escenario e cualificou o conflito israelo-palestino de «complicado». A partir dese momento, segundo o seu testemuño, chegaron os insultos, unha persoa logrou subir ao escenario e comezaron a voar obxectos: un dos integrantes da banda recibiu o impacto dunha pedra, instante no que o grupo decidiu deter o concerto.
A asociación Xermolos deu por rematada a actuación e explicou nun comunicado posterior que a decisión respondeu á «imposibilidade de asegurar a integridade física» da banda e do persoal de produción, despois de rexistrar o lanzamento de pedras e vasos e o asalto ao escenario. A entidade reivindicou ao mesmo tempo o seu compromiso coa causa palestina, lembrando iniciativas como o recital poético Palestina de 2024, e lamentou que ninguén lle fixese chegar queixa ningunha desde que se fixo pública a programación, o que tería permitido «aclarar posibles malestares» antes do concerto. Pola súa banda, a organización nacionalista de esquerdas Coordinadora da Mocidade Socialista en Lugo, que responsabiliza o grupo de ter apoiado no pasado o «Estado xenocida de Israel», sostén que foi a propia banda a que detivo a actuación en desacordo coas bandeiras palestinas. Tras o incidente, o festival retomou o programa previsto.
O peso do conflito internacional na axenda cultural local
Non é habitual que conflitos bélicos que se desenvolven a miles de quilómetros de distancia condicionen de maneira tan drástica a programación dun festival de música tradicional en Galicia. A ninguén se lle escapa que a guerra en Oriente Próximo polarizou de maneira profunda os debates sociais en toda Europa. O certo é que esta polarización non se limita ás grandes cidades, senón que se traslada con enorme facilidade a calquera espazo de reunión pública.
O Festival de Pardiñas leva décadas consolidándose como un referente cultural e de reivindicación do rural galego. Falar de Pardiñas é facelo, como recollen as crónicas da comarca, da profunda «vontade de facer pobo». Por este mesmo escenario desfilaron historicamente formacións de moi diversa índole e orixe, mantendo intacto o espírito de defensa da cultura propia que impulsa a asociación Xermolos, organizadora do certame desde os seus inicios. Con todo, o sucedido este ano marca un antes e un despois no festival.
Nota da redacción: esta información foi actualizada o 13 de agosto de 2026 para precisar o motivo da protesta, incorporar o testemuño da banda e o comunicado íntegro da organización, e corrixir unha versión anterior que atribuía erroneamente ao grupo un pronunciamento de condena contra Israel. Agradecemos aos nosos lectores as observacións recibidas.
