Dois incendios forestais mantén en vilo este sábado á provincia de Ourense. O máis inquietante, orixinado no concello de Riós, xa arrasou unhas vinte hectáreas e avanza cara ao núcleo de Fumaces, un risco que levou a Medio Rural a decretar a situación dous de emerxencia. En paralelo, un segundo foco nacido á medianoche queima o monte fronteiro entre Melón e Ribadavia, na plena comarca do Ribeiro.
Vinte hectáreas e un pobo no punto de mira
Vinte hectáreas. Esa é a superficie calcinada polo lume de Riós cando se activou o novo nivel de alerta, e aí está a clave de todo: as chamas xa non recorren monte despoblado, senón que se achegan a un núcleo habitado, Fumaces. Ese matiz cambia todo na escala da resposta.
A ninguén se lle escapa o que supón ese salto administrativo. Un incendio pasa de ser un parte máis do verán a emerxencia declarada en canto ameaza vivendas ou persoas, e por iso a consellería de Medio Rural elevou o nivel. Coa situación dous en marcha, a operación deixa de ser unha xestión ordinaria para concentrar todos os reforzos dispoñibles nun mesmo punto.
Riós, para quen non pisa a miúdo o sueste provincial, é un concello da comarca de Verín pegado á raia portuguesa. Ladeiras empinadas, núcleos de poboación dispersos e extensións enormes de monte. Unha paisaxe habitual na Galicia interior e, ao mesmo tempo, unha das máis incómodas para quen ten que cortar o avance das chamas.
O Ribeiro amanece con fumeira
Quen abriu a ventá este sábado no Ribeiro atopouse de golpe con olor a queimado e unha fumeira densa estendéndose pola comarca. De feito, o primeiro aviso da xornada chegou de alí: o lume orixinouse á medianoche no monte que fai de fronteira entre os municipios de Melón e Ribadavia, e en poucas horas consumiu arredor de catro hectáreas.
Non é menor o dato do dispositivo despregado. Oito axentes, un técnico forestal e dez brigadas traballaban dende o arranque sobre o terreo, apoiados por unha pala e dez motobombas. Despois chegou o reforzo dende o aire, con dous avións sumándose ás descargas sobre un terreo quebrado de monte baixo e viñedos, nunha das zonas produtoras máis célebres de Galicia.
Catro hectáreas fronte a vinte. A diferenza de escala é notable; a angustia, en ambos casos, exactamente a mesma.
Que cambia exactamente coa situación dous
Convé lembrar que o plan de emerxencias por incendios forestais de Galicia articula tres situacións de gravidade crecente. A segunda réservease para fogos que comprometen a persoas ou a bens relevantes, e obriga a concentrar nun único mando a axentes forestais, brigadas, medios aéreos e servizos de protección civil. É, na práctica, o recoñecemento oficial de que o problema excede a rutina dun verán calquera.
Ata a última hora da tarde, coa información actualizada pasadas as nove, os medios de extinción seguían traballando nas dúas localizacións. Non consta, por agora, orde de desaloxamento para Fumaces nin para outras poboacións próximas, aínda que o que ocorra co lume de Riós durante a noite marcará o ton da xornada do domingo.
O calendario do risco
Medios de agosto. Sábado de tempada alta para o lume, co monte no pleno verán e unha Galicia interior cargada de combustible forestal tras décadas de abandono do rural. As brigadas o saben ben. O certo é que o calendario case non regala tregas: calquera chispa atopa estas semanas material de sobra para correr ladeira abaixo.
A diferenza entre un parte menor e unha emerxencia nivel dous pode reducirse a cuestión de vento, de minutos, da dirección na que amaneza a chama. E cando o monte chega ata a porta das casas, como ameaza con ocorrer en Fumaces, a discusión sobre prevención e limpeza do territorio deixa de ser teórica.
