Galicia enfróntase a un problema sanitario inesperado: a suspensión das peonadas nos hospitais deixou no aire unhas 31.000 intervencións cirúrxicas ao ano. A medida, impulsada polo descontento do persoal médico e de enfermaría, impacta de cheo nas listas de espera e pon en xaque a atención a milleiros de pacientes. A situación obriga a repensar a organización dos quirófanos e reaviva o debate sobre o modelo sanitario galego.
O impacto real nas listas de espera
Quen coñeza o día a día nos hospitais galegos sabe que as peonadas –esas horas extraordinarias nas que os equipos cirúrxicos operan pola tarde– foron durante anos o salvavidas para reducir as listas de espera. Agora, ao suspenderse de xeito abrupto, os quirófanos da comunidade vense forzados a funcionar só en horario ordinario. O cálculo é sinxelo: máis de 31.000 operacións anuais que dependían deste sistema quedan no aire. Demasiadas.
Un alto cargo sanitario recoñece que a presión sobre os servizos de cirurxía multiplícase. Abonda con mirar as cifras oficiais do Sergas: en 2023, o tempo medio de espera para unha operación en Galicia superaba os 60 días. Co parón das peonadas, as previsións internas non son optimistas. Algunhas fontes do sector temen que a demora poida duplicarse nos vindeiros meses se non se busca unha alternativa.
A orixe do conflito e o pulso laboral
Poucas veces se vira unha resposta tan coordinada entre médicos e persoal de enfermaría para rexeitar o sistema de peonadas. A razón principal: denuncian sobrecarga, falta de recoñecemento e unha retribución que consideran insuficiente. Segundo fontes sindicais, a decisión de non continuar coas horas extra foi maioritaria en hospitais de referencia como o CHUAC, na Coruña, e o Álvaro Cunqueiro de Vigo.
En paralelo, a administración autonómica intenta reconducir a situación e apela ao diálogo. Dende o ámbito municipal, algún responsable da rama sanitaria admite que o conflito non é só cuestión de salarios. A falta de persoal estrutural e o envellecemento dos cadros pesan máis do que parece. Non é menor o dato: en varios hospitais comarcais, o 30% do persoal supera os 55 anos.
Pacientes e cirurxías: a incerteza instálase
Mentres tanto, milleiros de galegos agardan unha chamada que se retrasa. Hernias, próteses de cadeira, cataratas… As intervencións afectadas non son precisamente menores. En comarcas como O Salnés ou Ourense, a preocupación medra. O certo é que moitos pacientes xa recibiron notificacións de aprazamento ou, peor aínda, a cancelación da súa data prevista.
A federación galega de asociacións de pacientes reclamou explicacións públicas e solucións urxentes. Un voceiro deste colectivo lembra que, en zonas rurais, a espera pode supoñer meses de dor e perda de autonomía. E non semella que a situación vaia mellorar a curto prazo se non se recuperan as horas extraordinarias ou se reforzan os cadros de persoal.
Contexto: o modelo sanitario, en entredito
Convén lembrar que o sistema de peonadas naceu hai máis de dúas décadas como medida transitoria. A idea era sinxela: aproveitar a infraestrutura hospitalaria pola tarde e aliviar as listas de espera. Porén, co tempo converteuse na norma. Un modelo que tapa carencias estruturais –falta de persoal, infrafinanciamento crónico– e que agora, ao tambalear, amosa todas as súas costuras.
Nos últimos anos, Galicia presumía de ter reducido os tempos de espera cirúrxica por debaixo da media estatal. Pero a realidade é teimuda: cada vez custa máis atopar profesionais dispostos a asumir dobres xornadas. As condicións laborais, a presión asistencial e a falta de incentivos remataron por romper a corda. “Non podemos seguir así”, resume un
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.