María Martínez Allegue, conselleira de Vivenda, presentou esta semana en Ourense o proxecto definitivo do Proxecto de Interese Autonómico (PIA) para o barrio de O Vinteún, cuxo arranque material —segundo a Xunta— está previsto antes do peche de 2026. A actuación urbanizará 167.000 metros cadrados situados entre as estradas N-525 e N-544 e contempla a construción de 1.435 vivendas, das que o 80% terán algún réxime protexido. A administración autonómica achega 13,5 millóns á urbanización, no marco dunha intervención que valora en máis de 250 millóns o conxunto de obra e promoción.
O proxecto e os prazos: que se vai facer e cando
A aprobación inicial acordada no Consello da Xunta e a inminente publicación no Diario Oficial de Galicia permiten dar o seguinte paso administrativo: abrir o periodo de exposición pública e activar os trámites de urbanización. A fórmula elixida pola Consellería pasa por actuar como promotor público na fase de rúas, redes e espazos comúns —de aí a achega de 13,5 millóns—, e deixar despois a edificación das vivendas en mans de promotores, cunha destacada aposta pola vivenda protexida.
O proxecto propón unha tipoloxía de edificación aberta, segundo explicaron os técnicos responsables, para garantir que todas as estancias sexan exteriores e mellorar a habitabilidade. Ademais, o planeamento reserva as plantas a ras de chan para usos comerciais, unha decisión que responde á intención de crear un barrio mixto con actividade en planta baixa e dotacións que eviten a «cidade dormitorio».
En termos de calendario, a Xunta mantén a previsión de que as obras de urbanización se poñan en marcha antes de que remate o ano. Ese arranque implicaría a licitación e adxudicación dalgunhas obras nos próximos meses; posteriormente, o proceso de edificación das 1.435 vivendas desenvolverase por fases, con preferencias para as promocións suxeitas a réxime protexido. A falta de coñecer a repartición exacta de promocións públicas e privadas, as cifras adiantadas sitúan en 1.154 o número de inmobles de protección e no entorno de 281 as vivendas libres.
Contexto e antecedentes: por que O Vinteún volve á escena
O Vinteún non é un nome novo na axenda urbanística de Ourense. A expansión periurbana da cidade e a crecente demanda de vivenda protexida nas cidades medias galegas situaron este ámbito como unha das poucas bolsas de solo con capacidade para unha actuación destas dimensións. A ubicación entre a N-525 e a N-544 convérteo nun enclave con boa accesibilidade ás conexións viarias da provincia, aínda que tamén plantexará retos de mobilidade e de integración co tecido urbano existente.
A decisión de priorizar vivenda protexida garda relación coas políticas autonómicas dos últimos anos, que procuraron frear a suba de prezos e aumentar o parque de VPO tras a crise inmobiliaria e a pandemia. En Ourense, onde a oferta de vivenda en aluguer asequible e en propiedade protexida é máis limitada que nas grandes urbes galegas, o PIA aparece como unha oportunidade para renovar ou completar o parque municipal e atraer a mozos e familias que agora se ven abocadas a desprazarse.
Non obstante, as intervencións de gran escala sempre reabren debates: por unha banda, a necesidade de vivenda a prezos axustados; por outra, a preocupación pola sustentabilidade do crecemento e pola dotación de servizos. O planeamento do PIA inclúe espazos verdes e zonas públicas, pero a verdadeira proba será que esas promesas urbanísticas se traducen en colexios, centros de saúde, transporte público e redes que non sobrecarguen os barrios colindantes.
