O plantón dos cirurxiáns pon en xaque as listas de agarda

Nin unha semana pasou desde que máis dun cento de cirurxiáns de hospitais públicos galegos comunicaron a súa renuncia ás horas extra. E xa se sente o tremor nos corredores do Sergas: 47.000 pacientes agardan por unha operación, cifra que non deixa de medrar. A presión sobre a sanidade galega non se limita a quirófanos baleiros polas tardes; ameaza con romper o delicado equilibrio dun sistema que leva tempo tensionado.

Os facultativos buscan así forzar á administración autonómica a negociar mellores condicións laborais. Pero o pulso, polo de agora, sofréno quen agardan con nerviosismo a chamada para unha intervención. E non son poucos: a cifra fala por si soa.

Un movemento sen precedentes nos hospitais galegos

Quen pasase polo CHUAC ou polo hospital de Ourense estes días tería notado o ambiente enrarecido. O motivo é sinxelo. Dende hai anos, a sobrecarga de traballo en cirurxía apóiase na chamada “peonada”, é dicir, nas horas extra voluntarias que permiten operar fóra do horario habitual. Os quirófanos, pola tarde, dependen dese esforzo engadido. Agora, tras unha decisión coordinada, a maioría dos cirurxiáns deixou de apuntarse a estas quendas extraordinarias.

Fontes hospitalarias recoñecen que a medida é unha resposta ao estancamento das negociacións coa Consellería de Sanidade. Os profesionais esixen unha revisión da súa carga de traballo e melloras retributivas. Un alto cargo municipal resúmeo con contundencia: “Non poden pedirnos máis co mesmo, nin seguir tirando da vocación indefinidamente”. Tampouco parece casualidade que a protesta xurda xusto cando Galicia afronta un dos picos máis altos de pacientes en lista de espera cirúrxica dos últimos anos.

Abonda con mirar o caso de Vigo, onde o hospital universitario xa tivo que suspender cirurxías programadas ao non poder cubrir as quendas de tarde. O efecto dominó é inmediato: os atrasos acumúlanse e os pacientes, sobre todo en especialidades como traumatoloxía ou dixestivo, ven como a ansiada data da súa intervención se afasta unha vez máis.

As cifras que amosan o alcance do problema

Os números oficiais non deixan marxe á interpretación. Segundo datos do Sergas, as listas de espera cirúrxica acadaron os 47.000 pacientes en toda Galicia. Trátase dunha das maiores cifras da última década, e a tendencia apunta á alza. Un responsable do sector sanitario en Santiago veno claro: “Cada tarde sen operacións extra engade entre 40 e 60 intervencións menos nos grandes hospitais”. Demasiado tempo.

A situación é especialmente grave en áreas metropolitanas como A Coruña e Pontevedra. Aquí, a demora media para unha operación ordinaria supera xa os 90 días, cando antes da pandemia rondaba os dous meses. A situación, advirten fontes xudiciais consultadas, podería derivar en reclamacións se os atrasos afectan á saúde dos pacientes ou se se vulneran dereitos básicos de atención.

Dende a administración autonómica insístese en que se están buscando solucións, pero o calendario xoga en contra. Os meses de verán, tradicionalmente máis complicados polas vacacións do persoal, ameazan con agravar unha situación xa de por si tensa.

Un conflito con raíces fondas

Cómpre lembrar que a crise non xurdiu da nada. Hai menos dun ano asinouse un acordo parcial con algúns colectivos sanitarios, pero os cirurxiáns quedaron á marxe. Moitos senten que a súa situación non foi recoñecida, nin no económico nin no organizativo. O modelo de “peonadas” leva anos en cuestión: funciona para tapar carencias estruturais, pero non resolve o fondo do problema.