Poder Xudicial ante Bolaños: equipos 'flotantes' e sedes

O Poder Xudicial advirte ao Goberno pola reforma: equipos «flotantes», sedes dispersas e incidencias informáticas poñen en risco a implantación dos tribunais de instancia

O Consello Xeral do Poder Xudicial prepara unha comunicación para elevar á próxima Comisión Permanente e alertar ao Ministerio de Xustiza sobre as «disfuncións» que, ao seu xuízo, provocaron os cambios organizativos postos en marcha o 2 de xaneiro nos xulgados de toda España. O novo modelo de tribunais de instancia, que agrupa varios maxistrados e servizos comúns, atopouse con problemas de persoal, sedes fragmentadas e fallos informáticos que xa están a provocar atrasos nas notificacións e na tramitación de causas. A advertencia chega despois de que presidentes de tribunais superiores, decanos e colexios de avogados trasladasen ao órgano de goberno dos xueces numerosas reclamacións.

A transformación que substitúe ao xuíz titular acompañado por un letrado e un grupo estable de funcionarios por equipos compartidos non tivo un despregue homoxéneo por territorios, segundo fontes do Consello. En moitas prazas a implantación topouse con «equipos flotantes» —funcionarios desprazados entre distintos órganos sen unha asignación estable— e con quendas e gardas que resultan máis difíciles de xestionar. A esa inestabilidade de plantillas engádese a preocupación pola atención ao público, posto que auxiliares requiridos para tarefas de tramitación non sempre están dispoñibles para recibir consultas ou realizar xestión presencial.

As queixas recollidas polo equipo interno do Consello fan especial fincapé na carencia de persoal suficiente e na rotación que impide consolidar equipos de traballo. No caso de Barcelona, as fontes consultadas subliñan que as vacantes e a falta de persoal especializado superan o 34 por cento, unha cifra que agrava os colos de botella na instrución e nas gardas. Os interlocutores xudiciais falan de «acoplamentos» provisionais de funcionarios que nunca chegan a pecharse, o que obriga a cubrir ocos con traslados temporais e aumenta as cargas de traballo para quen si permanecen na plantilla.

Outro fronte de fricción é a dispersión de sedes: moitas oficinas xudiciais manteñen ubicacións antigas e repartidas pola cidade, o que dificulta compartir servizos comúns con eficiencia. Exemplos citados polas fontes do sector sinalan realidades como a provincia de Xaén, con ata 14 sedes xudiciais distintas, ou capitais andaluzas como Sevilla, Cádiz e Granada con varias sedes que complican a centralización de servizos. Só en contadas novas instalacións —menciónase o Tribunal de Instancia de La Rioja como excepción— logrouse concentrar espazos e dotacións que faciliten o novo funcionamento.

Controversia por equipos ‘flotantes’ e sedes

As incidencias informáticas súmanse ao panorama e convertéronse noutro factor que ralentiza a actividade diaria. Os fallos en aplicacións e na interoperabilidade entre sistemas impiden pechar expedientes e atrasan a notificación ás partes, co consiguiente risco de indefensión ou de incumprimento de prazos procesuais. Avogados e xueces activos nas redes sociais puxeron de manifesto casos concretos nos que a plataforma electrónica non permite acceder a resolucións ou cargar documentos, o que obriga a trámites manuais máis lentos e custosos.

O Consello lembra que as primeiras fases da Lei de Eficiencia Procesual, o proxecto impulsado polo ministro Félix Bolaños, xa xeneraron queixas de implantación que foron trasladadas ao Ministerio no seu momento, pero agora as fontes consultadas apuntan que os problemas se multiplicaron porque afectan a practicamente todo o mapa xudicial. Por iso a comunicación que se elevará á Comisión Permanente persegue non só descri