O rastro de Maracaibo: o narcosubmarino de Muxía partiu de Venezuela

Nove da mañá do 22 de xaneiro de 2025. A Costa da Morte espertou cunha imaxe de ficción, propia dun filme de narcotráfico internacional, aínda que o frío atlántico e o ondada galega eran moi reais. Un artefacto semisumersible, duns vinte metros de eslora e coa escotilla completamente aberta, apareceu á deriva na entrada da ría de Camariñas. Como adiantou La Voz de Galicia na súa edición dixital, a investigación posterior conseguiu desentrañar a orixe daquela nave pantasma que acabou afundida en augas de Muxía. O punto de partida non estaba en Colombia, a ruta máis habitual, senón moito máis ao leste: o lago de Maracaibo, en Venezuela.

Un albará que delata a ruta transoceánica

Poucas veces un documento administrativo convencional desembaralla unha operación de crime organizado desta magnitude. Os investigadores encargados de analizar o submersible achárono no seu interior un sinxelo albará de compra, un recibo que delataba de xeito irrefutable a orixe da viaxe. O papel fora emitido en Maracaibo, a gran cidade petroleira do oeste venezolano que dá nome a un inmenso lago conectado co mar Caribe. Un detalle burocrático que rompe completamente a tese doutras orixes xeográficas e sitúa a Venezuela como o punto de partida desta ambiciosa operación de contrabando.

Non é un dato menor. Cómpre recordar que, durante a última década, a maioría dos artefactos semisumersibles interceptados en augas do Atlántico e do Pacífico adoitaban construírse e zarpar das selvas e mangleirais da costa pacífica colombiana ou ecuatoriana. O achado de documentación maracaibera confirma que as rutas do narcotráfico se adaptan, mutan e buscan novos territorios para lanzar as súas mercadorías cara a Europa. A xeografía do crime cambia. A Costa da Morte, coas súas sales, os seus cantís e o seu historial de naufraxios, segue sendo o destino final elixido polas mafias para tentar evadir os controis aduaneiros europeos.

A soidade dun xigante de fibra de vidrio á deriva

O achado daquela nave provocou un despregamento inmediato das autoridades marítimas e terrestres. Un artefacto de vinte metros de eslora non é un xoguete nin unha simple barca de recreo; esixe enxeñaría, investimento económico millonario e un coñecemento naval profundo para tentar cruzar un océano. Quen o construíu sabía exactamente o que facía. Con todo, o 22 de xaneiro, a nave apareceu soa, baleira de tripulantes e a mercé das correntes, coa escotilla principal aberta de par en par cara ao ceo galego.

A imaxe da quilla exposta ao sol e ao salitre, varias semanas despois do seu achado e tralas pertinentes manobras de recuperación, ficou gravada nos arquivos policiais. Un cadáver de fibra de vidrio que a marea terminou por engulir preto de Muxía. A ninguén se lle escapa que o estado do submersible suxería un abandono repentino. A tripulación debeu de evacuar a embarcación con rapidez, tratando de perder o seu rastro antes de que o dispositivo de salvamento marítimo ou os vixiantes da costa deran a voz de alarma. Demasiado tempo navegando na sombra como para que un simple fallo mecánico estragase unha travesía transoceánica de meses.