SANTIAGO DE COMPOSTELA, 20 mar. — O paquete anticrise anunciado polo Executivo para mitigar o impacto da guerra no Oriente Próximo foi recibido con cautela en Galicia. Agricultores, gandeiros, mariñeiros e transportistas valoran “toda axuda”, pero insisten en que os anuncios —un desconto de 20 céntimos por litro en carburantes para sectores profesionais e un paquete de 5.000 millones de euros repartidos en 80 medidas— non alcanzan para cubrir os custos concentrados nos próximos meses.
Reaccións e dúbidas sobre a concreción das medidas
As primeiras voces desde o campo galego veñen de organizacións con experiencia en mobilizacións recentes, como as tractoradas que sacudiron Lugo en xaneiro. Óscar Pose, responsable da área láctea de Unións Agrarias, resumía a sensación xeral: “toda axuda na situación actual é positiva, pero non cabe dúbida de que son insuficientes para a situación de agora, a cal se prevé que se complique”. Pose lembra que nos próximos catro meses concéntranse entre o 60% e o 70% dos gastos anuais das explotacións, pola recollida de forraxes, os abonos e a sementa de millo.
A medida estrela para o transporte de produtos básicos e o traballo no campo, o desconto de 20 céntimos por litro, ten defensores e escépticos a partes iguais. Desde as confrarías e os pósitos lucenses, o seu presidente, Basilio Otero, reclama “ter por escrito” a letra miúda: quen exactamente poderá beneficiarse e que prazos se aplicarán. “Hai confusión”, admiten fontes do sector pesqueiro, que lembran que a pesca galega xa loita con custes elevados do combustible e con mercados internacionais volátiles.
Os transportistas, pola súa banda, saudaron a bonificación como unha reivindicación histórica, pero piden “ver negro sobre branco no BOE” antes de dala por válida. Alberto Vila, secretario xeral da asociación Vieiros, recoñece que esa rebaixa era unha das peticións pero non a única: “é prudente coñecer a concreción, incluídos os prazos que se establezan”. A insistencia na publicación oficial responde a experiencias pasadas nas que anuncios sen desenvolvemento regulamentario deixaron expectativas sen cumprir.
“20 céntimos están ben, pero son insuficientes para o incremento do combustible que xa se produciu estas semanas”, afirmou Óscar Pose.
Antecedentes: presións anteriores e demandas estruturais
Galicia non chega a esta crise sen memoria. Nos últimos meses as organizacións agrarias denunciaran a “especulación” co prezo do gasóleo agrícola e reclamaran actuacións da Comisión Nacional dos Mercados e a Competencia (CNMC). Non é a primeira vez que a rexión ve mobilizacións por custes enerxéticos e por tensións na cadea alimentaria: o sector lácteo vén alertando historicamente sobre a presión da industria para trasladar ao produtor descensos de prezo que non se corresponden coa caída de custes reais.
O paquete aprobado polo Consello de Ministros inclúe, ademais do desconto directo en carburantes, unha rebaixa do IVA sobre os combustibles do 21% ao 10%, que o presidente do Goberno, Pedro Sánchez, calculou que podería traducirse nun aforro adicional de ata 30 céntimos por litro en determinadas circunstancias e en “uns 20 euros por vehículo” en termos xerais. Sánchez tamén anunciou maior capacidade sancionadora para a CNMC para evitar que empresas se beneficien indebidamente das axudas.
Aínda que esa mellora da supervisión busca responder ás denuncias por prácticas abusivas, desde as explotacións reclámase algo máis que vixilancia: piden medidas dirixidas a garantir a renda agraria e evitar que os prezos
