O Sergas queda sen enfermeiras a pesar de ter 12.000 inscritos nas súas listas

A paradoxa é tan clamorosa como preocupante. Galicia conta con máis de 12.000 profesionais inscritas nas listas de contratación do Sergas, e, con todo, en pleno mes de xullo, o sistema sanitario público galego quedou sen enfermeiras dispoñibles para cubrir baixas, vacacións e reforzos. A situación, adiantada por La Voz de Galicia, acadou un punto crítico no Complexo Hospitalario Universitario de Vigo (Chuvi), onde nas últimas dúas semanas se cancelaron máis dunha vintena de operacións cirúrxicas por falta de persoal de enfermaría.

Doce mil nomes nun rexistro que debería ser unha garantía. Pero non o é. A realidade é que esas listas, teoricamente interminables, esgótanse cunha facilidade que desnuda un problema estrutural de fondo. Non é a primeira vez que ocorre, mais a frecuencia e a gravidade dos episodios intensificáronse.

Unha vintena de quirófanos paralizados en Vigo

O Chuvi leva días funcionando a medio gas. As cancelacións de cirurxías, unha vintena en apenas catorce días, acenderon todas as alarmas. Non se trata dunha falta puntual de persoal por un pico de gripe ou unha baixa simultánea. O problema é de base: as listas de contratación están baleiras. Cando un servizo precisa unha enfermeira para cubrir unha ausencia, chama á lista. E non atopa.

A situación repítese noutros puntos da xeografía galega, aínda que con menos virulencia. Pero en Vigo, o segundo maior complexo hospitalario da comunidade, o colapso ten consecuencias inmediatas sobre os pacientes. Operacións que levaban meses esperando, que xa tiñan data e hora, suspéndense sen data de reposición. A incerteza para os enfermos e as súas familias é absoluta.

Non é menor o dato de que esta crise coincide co período estival, cando as vacacións do persoal fixo deixan aínda máis ocos. Pero a Consellería de Sanidade recoñece que o déficit é «conxuntural» e agudízase en épocas como o verán ou o Nadal. Demasiado tempo repetindo a mesma cantinela.

12.000 inscritos que non están dispoñibles

Como é posible que con 12.000 profesionais nas listas non haxa quen cubra unha quenda? A resposta é complexa e ten varias capas. Unha parte importante desas 12.000 persoas xa están traballando, ben no propio Sergas con contratos temporais ou fixos, ben na sanidade privada ou noutras comunidades. Outra fracción son profesionais que se inscriben pero non están en disposición de aceptar un contrato nese momento, por estudos, coidado de fillos ou porque xa teñen outro emprego.

Pero o núcleo do problema é outro. Galicia ten un déficit histórico de enfermeiras. Fórmanse menos profesionais das que se xubilan ou emigran. E as que quedan, atopan condicións laborais que non sempre son atractivas. Contratos precarios, salarios que non compiten cos doutros países europeos, e unha carga de traballo que non deixa de medrar. A consecuencia é que as listas do Sergas, malia o seu abultado número, son un coador de papel mollado.

Aí está a clave: non abonda con ter un rexistro de 12.000 nomes se só unha fracción mínima está realmente dispoñible e disposta a traballar cando se precisa. O sistema de contratación, pensado para axilizar as substitucións, converteuse nunha trampa burocrática que non resolve o problema de fondo.