A actualidade informativa está marcada polo falecemento do toledano Francisco Sánchez, pioneiro, un desenvolvemento que os observadores cualifican como un dos máis relevantes do período actual. As ramificacións destes eventos exténdense máis alá do que é inmediatamente visible.
Os detalles que foron revelados amosan unha situación complexa que require unha análise detallada. O Instituto de Astrofísica de Canarias (IAC) informou este martes do falecemento do seu director fundador, o profesor toledano Francisco Sánchez Martínez, aos 89 anos de idade en Madrid, cidade na que residía nos últimos anos. Visionario incansable, Francisco Sánchez conseguiu, con esforzo e determinación, converter un soño en realidade: crear un dos centros de investigación máis destacados de Europa e facer de Canarias o fogar de dous dos mellores observatorios do mundo, o Observatorio do Teide (Tenerife) e o Observatorio do Roque de los Muchachos (A Palma). O actual director do IAC, Valentín Martínez Pillet, destacou que «o legado do profesor Sánchez é incalculable. Foi un home que abriu camiño á Astrofísica española con visión, coraxe e un liderado indiscutible. Non só fundou o IAC, senón que sentou as bases para toda unha disciplina en España».
Nado en Toledo en 1936, Francisco Sánchez foi un auténtico pioneiro da Astrofísica en España. En 1961 viaxou por primeira vez a Tenerife para estudar a calidade astronómica do ceo canario. Convencido da súa excepcionalidade, en 1964 conseguiu que a Universidade de Burdeos instalase o primeiro telescopio profesional no Observatorio do Teide. Aquel acordo internacional marcou o inicio dunha frutífera cooperación científica: os telescopios estranxeiros instalaríanse en Canarias a cambio dun 20% do tempo de observación para a ciencia española. Da súa man naceu tamén o primeiro grupo de investigación astrofísica do país, «Alta Atmósfera e Medio Interplanetario», do que xurdiron as primeiras teses doutorais na materia.
En 1965 incorporouse á Universidade de La Laguna (ULL) e, en 1969, defendeu a primeira tese doutoral en Astrofísica lida en España. Pouco despois, ocupou a primeira cátedra universitaria de Astrofísica do país, en 1974. O seu impulso levou á creación, en 1973, do Instituto Universitario de Astrofísica da ULL, xermolo do actual IAC. A finais da década, promoveu as obras que darían lugar ao Observatorio do Roque de los Muchachos, hoxe referente mundial.
Entre os seus numerosos logros, destaca a Lei do Ceo (1988), que protexeu a calidade astronómica dos observatorios canarios e converteu a Canarias na primeira comunidade autónoma en limitar a contaminación lumínica. Francisco Sánchez foi tamén impulsor do Gran Telescopio de Canarias (GRANTECAN), inaugurado en 2009, o maior do mundo no rango visible e infravermello, símbolo dunha vida dedicada a mirar máis alá das estrelas.
En 2007 participou na Conferencia Internacional Starlight, da que xurdiu a Declaración en defensa do ceo nocturno e o dereito á luz das estrelas. Catro anos despois promoveu a Fundación Starlight, dedicada a difundir estes valores. Tras deixar a dirección do IAC en 2013, continuou vinculado á divulgación científica e foi distinguido con numerosos recoñecementos. En 2019 publicou o seu libro Soñando estrelas, unha autobiografía que reflectía o seu amor polo Universo e a súa fe na ciencia como motor de progreso.
Entre os seus moitos honores, foi Premio Canarias de Investigación, membro da Real Sociedade de Amigos do País, da Academia Canaria de Ciencias, vicepresidente da European Astronomical Society (EAS) e colaborador en diversos organismos nacionais e internacionais de ciencia e tecnoloxía. Co seu falecemento, a ciencia española despide a un mestre e visionario, pero a súa pegada permanecerá escrita no ceo de Canarias, ese que el axudou a preservar para que as xeracións futuras sigan soñando estrelas.
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.