En desenvolvemento: a operación da Guardia Civil contra ETA que inspirou 'Un fantasma na batalla', a película de Netflix producida por J. A. Bayona

Os últimos acontecementos relacionados coa operación da Guardia Civil contra ETA xeraron un intenso debate na opinión pública. Analistas e especialistas coinciden en sinalar que nos atopamos ante un punto de inflexión que podería marcar o rumbo dos próximos meses.

Os detalles que saíron á luz revelan unha situación complexa que require un análise detallado. Despois do seu estreo no Festival de San Sebastián e da grande expectación que xerou, ‘Un fantasma na batalla’, a nova película producída por J.A. Bayona, acaba de aterrizar en Netflix. Dirixida por Agustín Díaz Yanes e protagonizada por Susana Abaitua, a cinta narra a historia dunha axente da Guardia Civil que permanece máis dunha década traballando encuberta dentro da banda terrorista ETA. Apenas 24 horas despois do seu lanzamento, o filme xa se situou como o máis visto na plataforma, ascendendo á primeira posición das películas máis reproducidas no noso país. Fíxoo seguindo o éxito de películas de temática similar como ‘La infiltrada’, que xa se levou o Premio Goya á mellor película en 2024 pola súa historia sobre Arantxa Berradre, unha policía nacional que conseguiu entrar no comando Donosti. Non obstante, aínda que daquela ocasión narrábase unha historia real, a de Amaia, a protagonista de ‘Un fantasma na batalla’, achégase só ao contexto histórico da época, ficcionando o que sucedeu durante os anos 90 e principios dos 2000 no País Vasco. Iso si, segundo palabras do propio Bayona, está inspirada en «a maior operación encuberta contra ETA» e conta parte da historia das decenas de axentes que se encargaron desta complicada tarefa «que supuxo un antes e un despois na loita antiterrorista en España». Os feitos que expón a película que acaba de chegar a Netflix refírense, tal e como explicou o seu director, Agustín Díaz Yanes, en varias ocasións, á Operación Santuario, que significou o principio do fin da banda terrorista. Aínda que o que relatan nos 105 minutos de metraxe está ficcionado, sí narran o sucedido durante este operativo conxunto entre España e Francia, que serviu para desartellar bastantes membros da banda e desmantelar infraestruturas dentro da organización. «Interesoume moito o que lía sobre a Operación Santuario e tiña gañas de que a nosa película abarcara a década longa de cando Mikel Antza era o ‘xefe intelectual’ da ETA», contou ao ABC o cineasta, que volve á cartelera con esta película tras 10 anos de ausencia. Sobre o episodio que narra, recordou que «foi un dos máis significativos da historia da Guardia Civil, no que despregaron 400 homes». Para Díaz Yanes, contar a realidade dos 400 axentes españois que trataron de sacar adiante «unha operación moi minuciosa, moi difícil» era unha oportunidade única: «Era unha historia moi bonita cinematograficamente, porque significaba descubrir os zulos onde ETA gardaba o armamento, a propaganda, o diñeiro, todo… Iso era destruír a organización, como así foi». Aínda así, o director de cine revelou na Cadena SER que, aínda que «está baseada en algo real», parte desas «cousas reais» ás veces non funcionan «ao trasladalo ao cine». «Alí é onde ficcionamos. Por exemplo, o personaxe de Iraia está baseado en moita xente, pero en ninguén en particular. Sabemos que existían etarras así e queriamos que conectase coa protagonista», declarou nunha entrevista en La Ventana. A Operación Santuario, que inspira ‘Un fantasma na batalla’, considérase hoxe en día como un dos maiores fitos na loita contra a organización terrorista ETA. Despois de moitos anos de traballo, o 3 de outubro de 2004, a Guardia Civil, xunto coa Dirección Xeral de Información da Policía Nacional francesa, deu por finalizada esta operación tras a detención de 24 persoas en diferentes localidades do departamento francés dos Pir