A presenza de programas educativos promovidos e financiados por Marrocos en centros españois acendeu o debate sobre integración e soberanía cultural. Segundo datos recentes e declaracións oficiais, o crecemento da comunidade marroquina en España e a expansión do Programa de Ensino de Lingua Árabe e Cultura Marroquina (PLACM) plantexan preguntas sobre os efectos a medio prazo na cohesión social. A polémica reavívase tras as declaracións de autoridades marroquinas e o recoñecemento de que a xestión deses programas cambiará de mans nunha próxima fase institucional. O fondo da discusión é sinxelo: quen ensina que nas aulas e con que control por parte das administracións españolas.
O Observatorio Permanente da Inmigración rexistrou en 2024 a presenza de 896.076 cidadáns marroquíes en España, dos cales unha proporción relevante concéntrase en Cataluña. Esa cifra ilustra unha comunidade cada vez máis numerosa e dispersa por todo o territorio, o que levou a Marrocos a intensificar os seus programas educativos dirixidos á súa diáspora. O argumento oficial marroquí sostén que estas iniciativas buscan preservar a lingua e a cultura dos nenos de orixe marroquina, ao tempo que respectan as costumes do país de acollida.
Nas últimas semanas, as afirmacións públicas do presidente do Senado marroquí, Enaam Mayara, suscitaron especial atención. Mayara defendeu a plena incorporación política dos marroquíes residentes en España e chegou a aconsellar que, se adquiren a nacionalidade española, non esquezan o seu vínculo con Marrocos e aspiren a representar os seus intereses nas institucións. Estas palabras foron interpretadas por algúns analistas como un chamamento a formar grupos de presión que promovan posicións favorables ao Reino de Marrocos desde o interior do sistema político español.
Por súa parte, o ministro de Exteriores marroquí, Nasser Bourita, anunciou que a xestión da ensinanza en lingua árabe e cultura marroquina para a diáspora pasará a unha nova etapa coa implicación da Fundación Mahometana para Marroquíes Residentes no Estranxeiro. Bourita cualificou o cambio como unha “transformación cualitativa” na forma de atender aos nenos marroquíes fóra do país. O obxectivo oficial é, segundo as súas palabras, salvagardar a identidade deses menores mentres se respecta a cultura do Estado receptor.
Na práctica, e segundo fontes que recollen datos oficiais, en España xa funcionan 394 centros educativos que imparten o PLACM, distribuídos nunha ducia de comunidades autónomas. Cataluña lidera o mapa con 125 centros, seguida por Andalucía con 96 e a Comunidade de Madrid con 70. Eses programas desenvólvense ao amparo de convenios bilaterais entre ambos Estados, enraizados en acordos históricos como o Convenio de Cooperación Cultural asinado en Rabat en outubro de 1980 e posteriores pactos de asociación estratégica.
Un aspecto controvertido é a forma de financiamento e a selección do profesorado: o Goberno marroquí financia o programa e nomea aos docentes que imparten esas materias nos colexios españois, segundo a información dispoñible. As autoridades educativas españolas, pola súa banda, non exercen un control homoxéneo sobre o contido nin sobre a contratación deses profesores, o que alimentou demandas de maior supervisión. Para algúns expertos, a situación plantea riscos potenciais se non se articulan mecanismos claros de coordinación e de respecto aos currículos oficiais.
A expansión do PLACM revive interrogantes sobre a integración das novas xeracións nacidas en España: ¿sentiranse plenamente vinculadas ao país que as acolle ou desenvolverán lealdades compartidas que poidan tensionar a convivencia? Observadores citan experiencias doutros países europeos, como o Reino Unido, onde xa existen debates sobre a
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.