Galicia busca o consenso perdido arredor do novo plan do galego

Son anos de debate, de tensións e dunha lingua que resiste. Pero o novo plan de normalización lingüística que prepara a Xunta aspira a romper coa dinámica do enfrontamento. O catedrático encargado de coordinar a súa actualización, unha figura con experiencia na materia, téñoo claro: o obxectivo prioritario é lograr un acordo amplo. Demasiado tempo se perdeu en disputas estériles. Agora, segundo adiantou La Voz de Galicia, o responsable do proxecto defende que o texto pode supoñer un punto de inflexión se se aplica con determinación.

O coordinador, natural de Mazaricos e cunha longa traxectoria académica, non dubidou cando hai dous anos a administración autonómica lle propuxo liderar esta tarefa. Non era a primeira vez. Xa coordinara o plan anterior, o do ano 2004, e coñece ben os recunchos dunha política lingüística que sempre camiñou sobre a corda frouxa. Agora, con máis experiencia e coa lección aprendida, móstrase convencido de que o novo documento pode lograr unha transformación social en pouco tempo. A clave, di, está no consenso.

Un plan con vocación de permanencia

Quen coñece os entresillos da administración galega sabe que un plan de normalización lingüística non é un simple papel. É unha folla de ruta que debe marcar as prioridades da Xunta en materia de idioma durante os próximos anos. O anterior, o de 2004, tivo luces e sombras. Pero o novo coordinador insiste en que esta vez o contexto é diferente. A sociedade galega cambiou, e tamén a percepción sobre o uso do galego en ámbitos como a administración, a educación ou os medios de comunicación.

O catedrático, que exerce o seu labor desde a biblioteca do Instituto da Lingua Galega, en Santiago, é consciente de que o camiño non será doado. As posturas políticas sobre o idioma seguen sendo diverxentes. Con todo, defende que o plan debe ser un instrumento útil para todos, non unha arma arroxadiza. A ninguén se lle escapa que o galego necesita un impulso decidido, e que ese impulso só será efectivo se conta co respaldo da maioría. Non é menor o dato de que o propio coordinador xa advirte de que sen ese respaldo, o plan corre o risco de quedar nun brinde ao sol.

A urxencia dun acordo político

O certo é que a negociación política preséntase como o principal escollo. Os grupos parlamentarios, os sindicatos, as asociacións culturais e os expertos en lingüística teñen visións a miúdo contrapostas. Pero o coordinador do plan insiste en que é posible chegar a un entendemento. Para iso, propón un enfoque pragmático: fuxir dos maximalismos e centrarse no que realmente pode mellorar a situación do idioma no día a día dos galegos.

Aí está a clave. O plan non busca impoñer, senón convencer. Non se trata de castigar a quen non usa o galego, senón de crear as condicións para que o seu uso sexa natural e voluntario. O coordinador sábeo ben: viu fracasar intentos anteriores por falta de diálogo. Por iso, agora apela á responsabilidade de todos os actores implicados. «Debemos facer todo o posible para lograr o consenso co plan do galego», vén dicir, nunha declaración que resume a súa filosofía. A frase, pronunciada na mesma lingua que se quere protexer, ten un valor simbólico innegable.