Unha xubilada de Vigo gaña a batalla á Seguridade Social por cotizar a tempo parcial

Unha muller xubilada de Vigo que pasou boa parte da súa vida laboral cotizando con contrato parcial logrou por vía xudicial que a Seguridade Social recalcule a súa pensión, que hoxe fica en 839 euros mensuais. O Tribunal Superior de Xustiza de Galicia dálle a razón e ordena unha revisión ao alza que colocará a súa paga por riba dos mil euros, segundo adiantou La Voz de Galicia. A institución demandada era o Instituto Nacional da Seguridade Social, que se negara a recalcular a súa prestación.

Unha sentenza con carga moral

Non é só a cifra. O tribunal, con sede na Coruña, vai máis alá do recálculo e denuncia na súa resolución o que cualifica de discriminación sufrida ao longo de toda a vida laboral da muller. É unha linguaxe pouco habitual neste tipo de litixios, afeitos a razoamentos técnicos e fríos sobre bases de cotización e porcentaxes. Que un órgano xudicial fale de trato desigual vitalicio di moito de como se está a comezar a mirar un problema que afecta a miles de persoas.

A diferenza entre 839 e algo máis de mil euros pode parecer modesta nunha nómina calquera. Nunha pensión non o é. Son uns douscentos euros ao mes, cada mes, para alguén que xa non pode corrixir a súa traxectoria laboral porque sinxelamente rematou. A cifra fala por si só.

O fondo do asunto: a parcialidade castiga dúas veces

Convén lembrar como funciona o sistema. As pensións calcúlanse sobre as bases de cotización dos últimos anos de vida laboral, e quen traballou a tempo parcial cotizou durante décadas por bases máis baixas. O resultado é unha pensión inicial máis pequena, que ademais se arrastrará durante toda a xubilación. Castígase, na práctica, un tipo de contrato que recaeu sobre todo en mulleres e en sectores concretos do mercado de trabalho.

Ese é o transfondo que o caso vigués pon sobre a mesa. A demandada sostiña o seu cálculo; a xubilada, co apoio da súa defensa xurídica, consideraba que a prestación recoñecida non reflectía correctamente os seus dereitos. Os xuíces terminaron dándolle a razón. A orde é clara: subir a paga por riba do limiar dos mil euros mensuais.

¿Un precedente para outros casos?

A ninguén se lle escapa que esta sentenza, aínda que recaia sobre un caso concreto de Vigo, pode lerse como un aviso. Os litixios entre pensionistas e o INSS polo cálculo dos anos a tempo parcial son unha guerra silenciosa que se libra en xulgados de toda España desde hai anos, e cada resolución favorable alimenta a de quen chega detrás. Non é menor o dato de que aquí intervese o tribunal superior galego, que é a última instancia autonómica antes de plantexar un recurso de casación.

Queda a dúbida de se a administración recorrerá ou asumirá o fallo. E tamén outra pregunta, máis incómoda: se hai que chegar ao Tribunal Superior para que se recoñeza un dereito, ¿cantas persoas con pensións igual de baixas nunca reclamaron porque nin sabían que podían facelo, nin poden custear un proceso xudicial?

Ese é, ao final, o verdadeiro legado deste litixio. Unha veciña de Vigo cobrará pronto o que lle corresponde, e iso é unha boa noticia para ela. Pero o sistema non debería necesitar unha sentenza que fale de discriminación vitalicia para facer ben as súas contas. A pregunta que queda no aire é sinxela de formular e difícil de responder: cantas xubilacións parciais e silenciosas agardan aínda a súa propia sentenza.