César Cabrera, físico experimental procedente da Universidade de Hamburgo, incorpórase ao Instituto Galego de Física de Altas Enerxías (IGFAE) de Santiago tras obter en 2025 unha Starting Grant do Consello Europeo de Investigación dotada con 1,9 millóns de euros. O seu proxecto, que combina gases cuánticos e microscopía de átomos individuais, aspira a construír un simulador cuántico capaz de crear novos estados da materia arrefriando átomos a temperaturas próximas ao cero absoluto, arredor de -273 °C.
De Hamburgo a Santiago: o que trae o novo fichaxe
A chegada de César Cabrera supón un reforzo tangible para a aposta do IGFAE polas tecnoloxías cuánticas. Apenas unhas semanas despois de que o centro formalizase o convenio para pór en marcha o Quantum Computing Lab, Cabrera aterra en Galicia con ambición científica e capital intelectual. A súa carreira discorre entre México e Europa: formación inicial na Universidade Autónoma de San Luis Potosí, un máster en Bonn e a tese doctoral entre o Instituto de Ciencias Fotónicas (ICFO) e Alemaña, con estancias no Instituto Max Planck de Óptica Cuántica de Múnic e no Instituto de Física Cuántica de Hamburgo.
Especializado no control de átomos individuais e no estudo de gases cuánticos, Cabrera participou en fitos como a primeira observación dun condensado de Bose–Einstein en España. Esa experiencia tradúcese agora nun proxecto que pretende usar átomos ultrafrios como «maquetas» para reproducir, en laboratorio, as regras que gobernan materiais complexos. O enfoque non é teórico: trátase de construír sistemas experimentais onde as interaccións se controlan con precisión para desentrañar fenómenos que desafían mesmo aos mellores superordenadores actuais.
O equipo que liderará en Santiago empregará trampas ópticas e técnicas de arrefriamento láser para atrapar e manipular átomos, reducindo a súa enerxía ata que os efectos cuánticos —normalmente imperceptibles a escala macroscópica— pasan a dominar o seu comportamento. Nesa escala, explica Cabrera, xorden estados da materia con propiedades únicas que poden servir de guía para deseñar materiais ou dispositivos futuros.
Un impulso estratéxico para a ciencia galega
Que un investigador cunha beca ERC Starting Grant elixa Galicia non é casualidade. O IGFAE é un centro mixto da Universidade de Santiago de Compostela e da Xunta de Galicia e foi o primeiro da comunidade en obter o selo de excelencia nacional María de Maeztu. Esa combinación de recoñecemento, infraestrutura crecente e o recentemente creado Quantum Computing Lab conforma un contorno atractivo para científicos que buscan desenvolver proxectos de vangarda.
«Ilusióname a idea de contribuír a que Galicia se converta nun lugar onde tamén se faga ciencia de vangarda»,
dixo Cabrera ao anunciar a súa incorporación.
A frase resume non só a súa motivación persoal, senón a estratexia dun territorio que nos últimos anos buscou posicionarse na carreira europea pola computación cuántica e as súas aplicacións.
Ademais do compoñente científico, a incorporación de Cabrera ten unha dimensión formativa. Na universidade compostelá, investigadores e estudantes atoparán a oportunidade de aprender técnicas experimentais punteiras: desde a preparación de gases ultrafrios ata a microscopía de átomos individuais. Esa transferencia de coñecemento é clave para crear unha canteira local capaz de manter e ampliar os proxectos tecnolóxicos que hoxe arrincan.
Aplicacións, expectativas e desafíos
O traballo de simulación cuántica ten dobre fío: por unha banda, é investigación fundamental; por outra, se se materializa, abre portas a aplicacións prácticas. Comprender e reproducir f
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.