Unha muller de 60 anos, nada en Andalucía, rastrexou durante meses a súa orixe biolóxica ata localizar á súa proxenitora no concello coruñés de Arteixo. O motivo do rastrexo non era estritamente sentimental: un diagnóstico de cancro impulsouna a buscar antecedentes familiares que puidesen explicar e orientar a súa enfermidade. A resposta, cando por fin chegou, foi o silencio e o rexeitamento. Esta información procede dunha exclusiva de La Voz de Galicia.
Rastrexo por hospitais e residencias infantís
Mover ceo e terra ten un significado moi preciso cando a urxencia médica marca o calendario. Quen emprende a procura das súas raíces biolóxicas aos 60 anos non o fai por un mero capricho xenealóxico. Neste caso concreto, a necesidade de coñecer os antecedentes médicos da súa familia —especialmente os oncolóxicos— converteuse nun asunto vital.
A partir de aí comezou un periplo que a levou a indagar en residencias infantís e hospitais do sur do país. Rastrexar o pasado en expedientes administrativos antigos é, na práctica, toparse coa burocracia e o paso do tempo. Os rexistros de hai seis décadas adolecen de lagoas, arquivos incompletos e datos difusos. Con todo, o rastro non terminou en terras andaluzas, senón que se prolongou ata Galicia. As pescudas conectaron varios fíos soltos que apuntaban invariablemente cara ao norte, concretamente á comarca da Coruña.
Non é menor o dato do esforzo que supón desprazarse, recadar documentación e enfrontarse á incerteza. A implicación emocional e física é enorme. Toda esa maquinaria de esperanza e indagación estrelouse de fronte contra unha realidade inamovible: a negativa da muller localizada en Arteixo a aceptar a vinculación e a facilitar a información que se lle pedía. A vía extraxudicial esgotouse no momento exacto da negativa. Aí comeza outra historia.
O baleiro legal e a maquinaria xudicial
Dificilmente o dereito á saúde pode garantirse cando choca de fronte co dereito á intimidade ou á honra, amparado por un muro de silencio por parte da persoa que posúe os datos vitais. Sen unha cooperación voluntaria, o conflito trasládase aos tribunais. E aí é onde o sistema amosa as súas limitacións máis crúas.
É neste punto onde a historia derivou cara aos xulgados da rúa Monforte na Coruña. O percorrido forense revela unha das grandes paradoxos da biomedicina moderna: o avance das probas xenéticas e a medicina personalizada topa constantemente con cortapisas legais cando a información reside nun terceiro que se nega a compartila. A ninguén se lle escapa que un historial oncolóxico familiar é unha ferramenta de prevención primordial. Coñecer a predisposición a desenvolver certo tipo de tumores permite establecer controis temperáns que, sen dúbida, salvan vidas.
A lei, concibida para protexer a intimidade, actúa aquí como un escudo infranqueable. Cómpre lembrar que ningún sistema xudicial pode forzar fisicamente a un cidadán a relacionarse cun familiar que non desexa ver, nin obrigalo a colaborar sentimentalmente nunha reconciliación. A demanda da muller andaluza fundaméntase, por tanto, na estrita necesidade médica. Ten prioridade o dereito á información sanitaria sobre o dereito a non ser molestado ou a manter o segredo sobre un pasado que se intentou pechar hai décadas? A xurisprudencia avanza lentamente por este terreo lamacento.
O choque entre a biografía persoal e a fría burocracia
Poucas veces se aborda nos tribunais unha solicitude cunha carga de vulnerabilidade tan explícita. A parte demandante non esixe pensións, nin herdanzas, nin pretensións económicas.
