A rapa de Candaoso reúne a máis de 300 cabalos salvaxes no corazón de A Mariña lucense.

O curro de Candaoso, na parroquia viveiresa de Boimente, volveu converterse este domingo no epicentro dunha das tradicións máis arraigadas de Galicia. Máis de trescentas bestas baixaron dos montes de Buio e Lerín para o marcado e corte de crinas, nunha xornada que combina esforzo físico, herdanza cultural e un reclamo turístico cada vez máis potente para a comarca de A Mariña.

Poucas escenas definen mellor o rural galego ca a imaxe dun grupo de homes enfrontándose a un cabalo salvaxe a man limpa. A rapa das bestas é iso e moito máis: un ritual que conecta con tempos ancestrais, cando os gandeiros necesitaban marcar os seus animais antes de que estes volvesen pastar en liberdade na serra. Chegado o verán, a operación segue sendo a mesma. Márcase, córtase a crin, desparasítase e devólvese o cabalo ao monte. Sen intermediarios. Sen domesticación.

O curro como arena: forza, técnica e risco

Quen acode por primeira vez ao curro de Candaoso adoita quedar sen palabras. Máis dunha vintena de aloitadores traballaron durante boa parte da mañá cos máis de trescentos animais que os xinetes conduciron ata o recinto. A tarefa non admite improvisación. Os cabalos que poboan os montes de Buio e Lerín viven en liberdade todo o ano e o seu carácter non é precisamente dócil.

Raras veces un só home consegue derrubar unha besta adulta. A forza do animal supera con creces a humana, polo que o traballo en equipo resulta imprescindible. A técnica consiste en agarrar o cabalo, desequilibralo e levalo ao chan para proceder ao marcado e ao corte de crinas. Todo isto baixo a mirada de milleiros de persoas que se axuntan nos arredores do curro. Aí está a clave dun espectáculo que non necesita artificios.

Cos potros nacidos este ano a faena resulta algo máis manexable, aínda que a súa axilidade xuvenil complica a tarefa. Son máis pequenos, certo, pero tamén máis imprevisibles. Demasiado tempo de monte ensina a calquera animal a defenderse.

Do curro á festa: mercado, polbo e ata hamburguesas de potro

A ninguén se lle escapa que a rapa de Candaoso é hoxe moito máis ca o enfrontamento entre home e cabalo. Os arredores do curro transfórmanse cada verán nun auténtico escenario festivo onde conviven a tradición gandeira coa oferta lúdica e gastronómica. Este domingo houbo feira de gando cabalar, mercado con distintos postos e, como manda a liturxia, comida en abundancia.

O polbo e o xamón cocido foron os grandes protagonistas das mesas, pero non os únicos. Este ano incorporouse ao recinto feiral un food truck do programa «Un gusto de rural, un rural de gusto», unha iniciativa da Vicepresidencia da Deputación Provincial de Lugo. Nel servíanse hamburguesas elaboradas con carne de potro, unha proposta que pode sorprender ao visitante ocasional pero que encaixa á perfección co carácter marcadamente gandeiro da xornada. A música puxo tamén a súa nota de cor. A sesión vermú correron a cargo de Puzzle Anima, unha formación que achegou o contrapunto festivo a unha mañá marcada polo po do curro e o cheiro a cabalo.

Tradición, turismo e futuro para o rural

Convién recordar que eventos como a rapa de Candaoso cumpren unha función que vai máis aló do espectáculo. A concentración de milleiros de persoas nunha parroquia como Boimente ten un impacto económico directo no concello de Viveiro e en toda a comarca de A Mariña. Hostalería, comercio local e sector turístico benefícanse dunha cita que, lonxe de perder tirón, parece gañar adeptos con cada edición.