Alarmante aumento de condutores galegos na prisión: xa o 12%

Instalacións do centro penitenciario de Teixeiro. / Carlos Pardellas

Un condutor sen antecedentes que provoca un atropelo mortal ou invade o carril contrario e deixa no asfalto un falecido non entra en prisión se a condena non supera os dous anos.

En cambio, quen acumula varios delitos por conducir baixo os efectos do alcol ou sen carné, pese a non causar vítimas, si acaba entre reixas. Ese desequilibrio penal explica a radiografía das cárceres galegas: a maioría dos internos por delitos de tráfico son reincidentes; os homicidas ao volante son minoría.

Perfil dos reclusos por delitos de tráfico

Case o 5% da poboación reclusa en Galicia cumpre condena por un delito contra a seguridade viaria como delito principal: eran 167 ao peche de 2025 dos máis de 3.600 presos entón nos penais da comunidade, segundo datos da Secretaría Xeral de Institucións Penitenciarias.

Pero se se suman os penados que arrastran algún delito de tráfico no seu historial, o porcentaxe elévase ao 12% (430). En ambos os casos, Galicia supera a media nacional: casi duplica a taxa de internos cun delito vial como principal (2,5%) e está catro puntos por encima no grupo con antecedentes viales (8%).

Teixeiro (A Coruña), de condutores reincidentes por alcoholemia ou sen carné, ben porque nunca o tiveron ou porque seguen ao volante a pesar de ter esgotado todos os seus puntos. A práctica totalidade —engaden— son homes que superan os 50 anos.

Evolución e reincidencia

No caso dos presos en Galicia por infraccións penais ao volante como delito principal, a cifra reduciuse lixeiramente: un 2%, ao pasar de 171 en 2024 a 167 o ano pasado.

Pero son case un 20% máis que en 2023 (142) e un 70% máis que hai unha década, cando se movían arredor do cento. E entre os que arrastran algún delito de tráfico, producíuse un incremento do 6%, o que pon de manifesto o nivel de reincidencia entre os que se saltan as normas na estrada.

Comparativa nacional e preocupación da fiscalía

O peso dos condutores entre reixas en Galicia sobre o conxunto dos penados en España —sen contar con Cataluña e País Vasco, que teñen as competencias en materia de prisión transferidas— non é anecdótico.

Suman un 13% dos condenados por delitos de tráfico como principal (1.307) e máis do 10% dos presos con algunha infracción penal en estrada (4.182), a pesar de que a comunidade galega ten o 6% do censo total de condutores.

A fiscal de Seguridade Viaria en Galicia, Paula Grau, cualifica de «preocupante» este balance e apunta que os condenados por homicidios ao volante son unha minoría.

A práctica totalidade, tal e como confirman dende a prisión de Teixeiro, son reincidentes que xa esgotaron todas as sancións previas: multas, traballos en beneficio da comunidade e, finalmente, chega a prisión. «É preocupante que non se freen esas cifras», advirte a fiscal delegada de Seguridade Viaria.

Reflexión sobre a seguridade viaria e medidas propostas

Esa preocupación comeza xa nos xulgados. Catro de cada dez delitos que chegan aos tribunais galegos son infraccións penais ao volante.

E esas cifras reflíctense nas sentenzas. No 98% dos delitos contra a seguridade viaria que pasan polos xulgados —expón Grau— non se dita prisión como pena principal, xa que