José Antonio Montaos, presidente da Asociación de Veciños da parroquia de Busto, alertou de que o novo contrato de transporte urbano de Santiago, en proceso de licitación, exclúe a súa localidade e suporá «un prexuízo» para os residentes. A denuncia produciuse esta semana tras as reunións mantidas con responsables municipais e da empresa operadora, nas que se xustificou a exclusión por dificultades de manobra nos camiños. A circunstancia afecta a unha poboación rural afastada dos servizos ordinarios e cunha oferta limitada de transporte público.
Os veciños sosteñen que, pese a que os camiños principais da parroquia están asfaltados e en estado aceptable, o deseño inicial das rutas non contempla parada en Busto. Segundo relatan, o autobús escolar pasa cada mañá e cada tarde pola zona, o que, ao seu xuízo, demostra a posibilidade técnica de circular. Non obstante, as autoridades municipais e a dirección da empresa Tussa mantiveron nos cadernos de prescripcións da licitación que a inclusión de Busto non fora viable na proposta inicial.
A ausencia do servizo urbano deixa a moitos residentes sen alternativas razoables: a parada máis próxima atópase en Berdía, a uns catro ou cinco quilómetros, unha distancia que dificulta o acceso a citas médicas e xestións administrativas. Os veciños alertan ademais de que a falta de conexión fomenta o uso do vehículo particular e aumenta a sensación de abandono nunha poboación cunha proporción significativa de persoas maiores.
Encontros e argumentos municipais
Nas reunións celebradas con representantes veciñais participaron o concelleiro responsable de Mobilidade, Xan Duro, e o xerente de Tussa, José Ramón Mosquera, segundo a versión da asociación. Os responsables municipais e técnicos visitaron a parroquia e comprobaron o estado dos camiños antes de pechar o deseño inicial das rutas, explican os veciños.
A principal objeción plantexada polo Concello e pola empresa foi a dificultade para as manobras que deberían realizar os autobuses nalgúns tramos. Ese argumento figura entre as razóns polas que non se incorporou Busto no esquema de servizo que acompaña ao caderno de prescripcións do contrato en licitación. Desde a Concellería sinalan que ese foi o motivo esencial para excluir a parroquia do deseño inicial.
«Isto supón un prexuízo para a xente que vive aquí; hai persoas maiores que necesitan acudir a hospitais e a trámites que requiren transporte»,
Posibilidade de cambios tras a adxudicación
Fontes municipais subliñaron que os cadernos permiten modificacións das liñas unha vez adxudicado o contrato, polo que a conexión con Busto non está descartada. Segundo esas mesmas fontes, a revisión das rutas e a negociación coa nova empresa operadora serán unhas das primeiras cuestións a abordar tras a sinatura do contrato.
A fórmula escollida para o contrato —un contrato de servizos fronte a unha concesión clásica, segundo a Concellería— facilita ademais a posibilidade de introducir cambios ao longo da vixencia do acordo. Desde Mobilidade defenden que esa flexibilidade é unha das vantaxes do novo modelo e permitirá adaptar o servizo para intentar cubrir zonas rurais que queden fóra no deseño inicial.
Os veciños, non obstante, reclaman prazos concretos e garantías: sinalan que a promesa de revisar as liñas non elimina o problema inmediato de desprazamento. A distancia ata a parada de Berdía e a falta de alternativas de transporte público obrigan a moitas familias a depender do coche particular, co custo económico e social que iso conleva.
No encontro máis recente, celebrado o xoves anterior, os técnicos municipais reiteraron a postura sobre as manobras e sinalaron que, nalgúns casos, serían incluso «ilegais» se non se adoptasen medidas de seguridade ou modificacións na vía. Esa advertencia técnica pesa na decisión de non incorporar Busto na proposta inicial, segundo explicaron á asociación.
A Asociación de Veciños de Busto pediu que calquera negociación futura inclúa solucións concretas, como a adaptación de paradas, a redución do raio de xiro ou o uso de vehículos máis pequenos para garantir a conexión. Os colectivos locais demandan tamén un calendario de actuacións e que a negociación coa adxudicataria se faga con participación veciñal para evitar promesas sen cumprimento.
O proceso de licitación do novo contrato de transporte urbano de Santiago continúa aberto, co obxectivo declarado polo Concello de ampliar a cobertura a máis zonas rurais. A polémica pola exclusión de Busto plantea agora o reto de conciliar criterios técnicos de seguridade co dereito á mobilidade dos residentes da periferia compostelá.
