José María Vicente Somoza, un mariñeiro de Rianxo, encontrou por casualidade o 7 de abril de 1976 unha peza de ouro que desde entón coñécese como o Casco de Leiro; mañá, xoves 19 de marzo de 2026, a Asociación Etnolóxica Alfonso Daniel Rodríguez Castelao e o Concello de Rianxo celebrarán o cinquentenario cun acto no lugar do achado, O Curruncho dos Porcos, na parroquia de Leiro, para subliñar a importancia arqueolóxica e simbólica do descubrimento. O acto terá lugar ao mediodía e inclúe o enterro dunha cápsula do tempo no mesmo punto onde apareceu a peza. A conmemoración pretende lembrar non só o achado senón tamén reivindicar o valor patrimonial vinculado ao concello.
O obxecto, unha peza de ouro macizo coñecida como Casco de Leiro, pesa 270 gramos e está decorada con bandas de círculos concéntricos que a converten nun dos exemplos máis enigmáticos da Idade do Bronce en Europa. Os especialistas subliñaron que non se trata dun casco de combate, senón máis ben dun elemento de carácter ritual ou simbólico, posiblemente ligado a prácticas ceremoniais ou ao estatus de quen o portaba. A súa cronoloxía sitúase entre os anos 1000 e 800 antes de Cristo, o que sitúa Galicia nas grandes correntes culturais da época.
A aparición foi fortuíta: mentres acondicionaba unha pequena caseta para gardar a súa embarcación e os aparellos de pesca, José María Vicente deu cunha vasilla de barro a uns sesenta centímetros de profundidade e, no seu interior, coa peza metálica que nun primeiro momento crera que era de ferro. Un compañeiro que observaba o achado advertiu a natureza aurífera do obxecto, e durante tres días a peza permaneceu na casa do descubridor, onde a viron numerosos veciños e representantes relixiosos da zona. Finalmente, seguindo o consello dos párrocos, entregouse ás autoridades para a súa custodia e estudo.
Tras a súa extracción, o Casco de Leiro estivo dezaoito días protexido no cuartel da Garda Civil de Rianxo antes de ser trasladado a instancias institucionais para a súa investigación e conservación. Ese proceso permitiu que arqueólogos e especialistas analizasen a súa morfoloxía, técnica e decoración, abrindo novas liñas de interpretación sobre o intercambio cultural no noroeste peninsular durante a Idade do Bronce. O estudo da peza obrigou a revisar a idea dun territorio illado e apuntou cara redes de contactos e circulación de obxectos e técnicas.
No acto conmemorativo intervirán, entre outros, o fillo do descubridor, Héctor Vicente Mosquera, o alcalde de Rianxo, Julián Bustelo, e a profesora e investigadora Bea Comendador, da Universidade de Vigo, ademais de especialistas locais en patrimonio. Tamén participarán representantes da Asociación Etnolóxica e estudosos do patrimonio rianxeiro que ofrecerán lecturas históricas e culturais sobre o significado da peza. A cerimonia incluirá a colocación da cápsula do tempo no punto exacto do achado, un xesto simbólico que pretende enlazar pasado e futuro.
O Casco de Leiro non só é unha peza de gran valor material, senón que foi clave para entender a presenza de Galicia nas dinámicas europeas da Idade do Bronce. Os detalles técnicos da peza —como o repuxado, a decoración circular e a elección do ouro— suxiren influencias ou contactos que atravesan o continente e obrigaron a reconsiderar as vías de intercambio e as xerarquías sociais no noroeste peninsular. Por iso, o seu estudo segue a ser obxecto de interese entre arqueólogos e museólogos.
Na actualidade, o casco consérvase e exhíbese no Museo Arqueolóxico e Histórico do Castelo de San Antón, na Coruña, onde forma parte das coleccións que explican a prehistoria galega. Non obstante, a asociación organizadora
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.