En Santiago de Compostela, a comunidade de propietarios pode esixir responsabilidades e chegar a denunciar un veciño que realice obras na súa vivenda fóra dos límites que establece a Lei de Propiedade Horizontal. A confirmación chega tras as últimas modificacións da norma e foi recollida o 15 de marzo de 2026 por Alicia Pardo. A reforma legal busca ordenar as actuacións nos pisos e evitar que as obras perxudiquen a seguridade, a estrutura ou os dereitos do resto de propietarios.

A lei distingue entre actuacións interiores e aquelas que afectan a elementos comúns ou á estabilidade do edificio. Un propietario pode reformar a súa vivenda, pero non pode cambiar elementos que comprometan a integridade do inmoble nin realizar traballos que causen danos a veciños colindantes. En caso de dúbida, o texto legal obriga a comunicar as obras ao presidente ou ao administrador da finca antes de acometelalas.

Ademais, a normativa incorpora un requisito para as reparacións urxentes: se se detecta un problema que require actuación inmediata, como unha filtración que afecte á comunidade, o propietario debe informar ao administrador e non proceder pola súa conta. O obxectivo é coordinar as intervencións e preservar tanto a seguridade como os intereses comúns do edificio.

Que permite e que prohíbe a lei

Segundo o articulado, o titular dunha vivenda pode introducir cambios no seu interior sempre que non prexudique a seguridade, a estrutura xeral nin o aspecto exterior do edificio. As obras que alteren elementos comúns —como fachadas, tellados, ou instalacións comunitarias— requiren o acordo da xunta de propietarios e, nalgúns casos, permisos e licenzas municipais.

A norma tamén acota actividades molestas, insalubres ou perigosas nas vivendas que, polo seu carácter, poidan danar a finca ou vulnerar as disposicións estatutarias. Se os estatutos da comunidade recollen prohibicións específicas, estas prevalecen e o seu incumprimento pode motivar sancións internas ou accións xudiciais.

Responsabilidades da comunidade e pasos para denunciar

O presidente da comunidade, ou o administrador, ten facultades para actuar cando se detectan obras irregulares. O primeiro paso habitual é requirir ao propietario responsable a suspensión inmediata dos traballos e a corrección dos danos. Se non hai resposta, o órgano de goberno da finca pode levar o asunto á xunta para autorizar accións posteriores.

Se a cesación da actividade non se produce, a comunidade pode aprobar por maioría a interposición dunha demanda xudicial. A vía contenciosa permite solicitar medidas cautelares para paralizar as obras e exixir a reparación dos prexuízos. En casos de especial gravidade poden pesarse responsabilidades económicas por danos e prexuízos.

Os estatutos e os acordos da comunidade marcan o procedemento interno, pero a vía xudicial é a ferramenta última cando os requerimentos extraxudiciais fracasan. Así mesmo, a normativa que regula a propiedade horizontal reforzou mecanismos para perseguir a morosidade, o que inflúe na xestión global das comunidades.

Na práctica, moitos conflitos xorden por reformas en baños e cociñas que provocan filtracións, ruídos ou cambios de uso que afectan a outros pisos. Os veciños que se senten prexudicados poden solicitar ao presidente que actúe ou, en última instancia, acudir aos tribunais con probas do prexuízo e dos requerimentos previos realizados pola comunidade.

Os propietarios interesados en facer obras deberían revisar primeiro os estatutos, comunicar o proxecto á administración da finca e, cando proceda, solicitar licenza municipal. Tamén é recomendable contar cun informe técnico que acredite que as intervencións non afectarán á estrutura nin a elementos comúns.

Para evitar conflitos, a comunicación previa e o cumprimento dos trámites administrativos e comunitarios son fundamentais. Cando os acordos non se respectan, a lei ofrece ás comunidades ferramentas para protexer o edificio e os dereitos dos seus propietarios, incluída a posibilidade de presentar unha denuncia formal.