Crítica: Torrente presidente sacude á ultradireita
Santiago Segura estrena esta semana «Torrente, presidente», a última entrega da súa franquía que chega ás salas españolas cunha estratexia de promoción hermética e un estreno en aproximadamente 1.000 cines. O filme, que recupera ao comisario retirado convertido en líder político, pretende satirizar o panorama político actual e xa soma preto de 150.000 entradas vendidas de forma anticipada. O seu estreno reavivou o debate sobre se a proposta é unha parodia punzante ou unha caricatura inofensiva que termina alimentando aos sectores máis reaccionarios. A crítica e o público chegan divididos a unha cinta que mestura humor zafio, referencias contemporáneas e un ton deliberadamente provocador.
Desde o primeiro crédito anúnciase como «unha parodia satírica de Santiago Segura» e o final remata con outra advertencia sobre a responsabilidade na escritura e dirección, un xesto autoironizante que non impediu que o filme sexa obxecto dunha ampla atención mediática. Segundo a crítica publicada no El Correo Gallego, firmada por Quim Casas, o filme aposta por un humor directo e sen matices que deixa pouco margen para a ambigüidade. A campaña de lanzamento, reseñada por varios medios, deseñouse con sigilo para maximizar o impacto comercial e a expectación entre os seguidores do personaxe.
Na pantalla reaparece o mítico personaxe creado por Segura, o comisario retirado e politicamente incorrecto José Luis Torrente, definido sen tapujos como machista, racista e homófobo, rasgos que a película utiliza como motor cómico. Se o primeiro Torrente, estronado en 1998, ofrecía unha comedia negra con ecos de Berlanga e o esperpento, as secuencias viraron cara a un terreo máis evidente e menos sutil. Con cada entrega crecéronse o orçamento e as escenas de acción, pero foi perdendo, segundo a reseña, parte da mordacidade orixinal que sustentaba a sátira.
A trama sitúa a Torrente no centro dun mundo político ficticio onde arrebata o liderado a un personaxe chamado Jacobo Carrascal, dirigente do partido de extrema dereita Nox, e enfróntase ao actual presidente do país, Pedro Vilches, interpretado por Bertín Osborne. O filme non oculta as súas referencias á coyuntura política real e multiplica os guiños cara a figuras contemporáneas e tendencias populistas. Esa literalidade na sátira fai que moitos espectadores identifiquense coas caricaturas, mentres outros critican a falta de distancia crítica.
Ademais dos cabos sueltos da política nacional, o guión incorpora unha galería de personaxes destinados a subliñar a diversidade e o conflito: unha líder do PSAE chamada Idoya Mantero representada por unha persoa transxénero, un membro de Nox de raza negra que sofre as burlas do protagonista e partidos con nomes burlescos como Pudimos e Restar. A película recorre tamén á imitación e ao cameo: Carlos Latre aparece interpretando a Javier Milei e hai unha aparición de Alec Baldwin que remite á súa parodia de Trump en programas de sketch norteamericanos.
En varias escenas o filme permítese rir de episodios sensibles, incluso reinterpretando atentados ou intentos de golpe como material de gag, algo que, na opinión dalgúns críticos, banaliza feitos históricos. A reseña apunta que o filme transforma referencias como o 23-F en chistes de consumo inmediato, unha opción estética que divide á platea entre os que ven nisto unha crítica implacábel e os que o consideran un tratamento superficial de asuntos serios. O humor, intencionalmente burdo, coquetea coa liña que separa a sátira da normalización.
En termos cinematográficos, Segura non cambiou a súa fórmula: humor zafio, recursos de comedia física e un deseño que busca o entretemento masivo. O filme, segundo a crítica, resulta previsible e, en boa medida, inocuo na súa mordacidade, sen o risco formal e a orixinalidade que fixeron famosa a primeira entrega. Aínda así, o director segue sendo un garante de bilheteira para o cine español, e os seus filmes acostúmanse a equilibrar as contas do sector ao final do ano, por máis que desperten recelos en sectores críticos.
A recepción nas redes e entre parte da dereita máis radical foi entusiasta; o filme parece ter atopado un público que celebra a iconografía de Torrente como un símbolo de provocación e resistencia cultural. Frente a esa reacción, os comentaristas preguntan se a sátira proposta por Segura golpea cara arriba ou, ao contrario, consolida estereotipos que benefician a aqueles que caricaturiza. O debate público sobre a eficacia moral e política do humor é, neste caso, tan relevante como o propio filme.
Con unha carreira construída sobre a mestura de escándalo e éxito comercial, Segura entrega agora unha película que promete encher salas e ao mesmo tempo alimentar polémicas. A crítica especializada seguirá avaliando se “Torrente, presidente” supón unha actualización intelixente da serie ou a confirmación de que o personaxe deixou de ser un espello crítico para converterse nunha fórmula repetitiva. A opinión de Quim Casas e outros analistas apunta a que o filme fala da España de hoxe, pero quizais coa lixeireza que esixe a bilheteira máis que a profundidade da sátira política.
Podería interesarche:
