Catro décadas nos fogóns do colexio de Paradela: o adeus a un piar da comunidade

Poucas cousas reflicten tan ben o pulso dunha vila como as paredes da súa escola. En Paradela, un municipio da comarca de Sarria profundamente marcado pola demografía e a emigración, o final dunha época está a piques de soar co próximo peche do curso escolar. A axudante de cociña do CEIP Plurilingüe San Miguel colgará o mandil despois de case corenta anos de servizo ininterrompido, deixando tras de si unha estela de gratitude e recordos entre varias xeracións de alumnos.

Máis aló dos cacinos e o potaxe

A ninguén se lle escapa que o comedor escolar é o verdadeiro corazón de calquera centro educativo, especialmente na Galicia rural. Quen controla os fogóns non só sacia a fame dos máis pequenos, senón que se converte nunha figura de apego fundamental durante a xornada lectiva. Neste caso, a traballadora do centro, Isabel Fernández Arias, pasou desde os anos oitenta vendo medrar a veciños que hoxe teñen os seus propios fillos, e incluso netos, sentados nesas mesas mesas. Catro décadas son tempo abondo para transformar un posto de traballo rutineiro nunha verdadeira institución local.

Difícil resulta atopar a alguén que manteña a mesma dedicación durante tanto tempo sen deixar unha pegada imborrable. A agora prexubilada viviu en primeira liña a tremenda evolución da educación en Galicia. Foi testemuña directa da implantación do ensino plurilingüe, dos cambios nas leis e, sobre todo, da transformación radical nos menús escolares. Pasamos dos tempos da comida tradicional sen máis pretensións á actual rigorosa planificación nutricional, con alerxias alimentarias, dietas específicas e protocolos hixiénicos cada vez máis estritos. A súa traxectoria é un reflexo en miniatura da historia recente da comunidade autónoma.

Unha sorpresa no restaurante Roma de Sarria

O recoñecemento a tantos anos de entrega non tardou en chegar, aínda que ela fora a última en sospeitalo. Hai uns días, o restaurante Roma, situado na veciña vila de Sarria, acolleu unha comida que, baixo o pretexto de despedir a un par de docentes que tamén abandonan o centro, agochaba unha homenaxe sorpresa. A emoción da homenaxeada foi absoluta. Manifestou a súa incredulidade ante o xesto, confesando aos seus achegados que aínda tiña que beliscarse para crer que tanto agarimo era real e que, na súa propia humildade, consideraba que non merecía unha homenaxe daquelas características.

Tal foi o impacto da celebración que os pasillos do colegio aínda reverberan cos ecos daquela comida. Fontes do contorno escolar confirmaron que a cociñeira se amosou profundamente agradecida pola actitude dos seus compañeiros, non só pola festa sorpresa, senón polo apoio recibido durante todo este tempo nos fogóns. O sentimento de pertenza cara ao centro educativo é tan forte que a propia homenaxeada admite que a transición á súa nova vida non será nada doada. Sabe perfectamente que, durante os primeiros meses do seu retiro, lle custará moito acostumarse a non espertar cedo cada mañá para se dirixir ao seu posto de traballo na cociña.

O final dunha era no CEIP Plurilingüe San Miguel

O certo é que o baleiro que deixa unha profesional con este bagaxe non se cobre simplemente coa sinatura dun novo contrato. Paradela, situado estratexicamente no corredor que une Monforte de Lemos coa franxa costeira de A Mariña, é un territorio onde as relacións humanas e a confianza mutua están moi por riba dos organigramas oficiais. As vilas desta comarca de Sarria funcionan a base de vínculos persoais. Perder a alguén que estivo alimentando á mocidade local durante a metade da historia recente do municipio supón un mazazo emocional para a plantilla.