Dous mortas e dous menores feridos por unha riada no val do Oza, ás portas de Galicia

O desbordamento do río Oza tras unha forte treboada causou este sábado a morte de dúas mulleres e feridas leves a dous menores en Manzanedo de Valdueza e Bouzas, dúas pequenas localidades do Bierzo leonés, no linde con Galicia. Seis persoas atopábanse dentro dunha adega anegada pola auga. Fontes oficiais confirmaron os feitos, aínda que de momento se descoñece se o suceso deixou persoas desaparecidas.

Unha tarde de treboada que acabou en traxedia

Todo ocorreu durante a tarde do sábado, un día festivo de mediados de agosto, deses en que as aldeas da montaña se enchen de xente que volve e de visitantes. Unha forte treboada descargou sobre a comarca do Valdueza, un val encaixado a poucos quilómetros de Ponferrada, e o río Oza creceu sen dar tregua. A riada resultante, unida a un deslizamento de terras, alcanzou de cheo as dúas aldeas.

O episodio máis duro viviuse nunha adega. Dentro había seis persoas cando a auga a anegou. Alí morreron dúas mulleres adultas, mentres dous menores resultaron feridos e recibían atención por lesións leves. Se había alguén máis sen localizar era, ao peche desta información, a gran incógnita. Demasiada auga, demasiado pouco tempo para reaccionar.

As adegas e as viñas forman parte da paisaxe cotiá das aldeas do Bierzo, comarca de viño con denominación de orixe. Que nunha delas houbese xente un sábado festivo de agosto non tiña, en si, nada de particular. O tráxico foi o que trouxo consigo a treboada.

Peñalba de Santiago, illada outra vez

A forza da auga tampouco perdoou as comunicacións. Varias estradas da zona sufriron danos e a vía que enlaza con Peñalba de Santiago quedou cortada. Cómpre lembrar que esa localidade, metida entre montes, é habitual nos avisos por desprendementos. Non parece casualidade: a xeografía do val, abrupta e de ladeiras inestables, converte cada treboada seria nunha ameaza para os accesos e para quen dependen deles.

Quen vive nunha aldea de montaña sabe o que significa quedar sen estrada. Non é só a incomodidade: é a asistencia sanitaria complicada, os subministros atrasados, a sensación de estar a mercé do tempo. En vales como este, con accesos contados, un corte equivale a un illamento case total.

Bombeiros, tres corpos policiais e apoio psicolóxico

Varias chamadas ao sistema de emerxencias deron a voz de alarma, e a resposta non se fixo esperar. Bombeiros de Ponferrada, Policía Nacional, Policía Local da capital berciana e o Centro Coordinador de Emerxencias da Xunta de Castela e León puxéronse a traballar na zona. A coordinación estatal tamén entrou en xogo: o centro da Axencia de Protección Civil e Emerxencias activou mecanismos adicionais ante a gravidade da situación, coa noite xa caída e o traballo aberto.

Non é menor o dato da presenza do Grupo de Intervención Psicolóxica en Desastres e Emerxencias. Que un equipo especializado en acompañar a afectados e familiares nos peores momentos se desprace ata o val retrata a magnitude do golpe. Detrás de cada valoración de danos hai persoas, e detrás de cada persoa, alguén esperando novas.

Unha traxedia que se sente desde Galicia

Para quen le isto desde Galicia, a traxedia cae especialmente preto. O Bierzo limita coas provincias de Lugo e Ourense e comparte con Os Ancares e O Courel paisaxe, apelidos e costumes; non é raro atopar familias repartidas a ambos os dous lados da raia. As frontes que cruzan o noroeste non entenden de fronteiras administrativas, e os vales estreitos con ríos de cabeceira responden igual en todas partes: crecen sen aviso e golpean sen piedade.