O cámping como segunda casa: a fronteira difusa que levou ao precinto en A Pobra

Cando un camping deixa de funcionar como tal, en que momento se cruza a liña? A pregunta aterriza con forza na comarca do Barbanza despois de que a Consellería de Turismo pechase e precintase o acceso ao recinto de Ría de Arosa I, xunto á praia de A Lombiña-Cabío, en A Pobra do Caramiñal. A medida veu acompañada do desaloxo completo das persoas que se encontraban no recinto, unha operación na que participou a Policía Autonómica.

O detonante, segundo a información dispoñible, non foi un problema de seguridade estrutural nin unha orde xudicial, senón un padrón de comportamento que a administración considera incompatible coa finalidade turística do terreo: os clientes do camping viñan utilizando as súas parcelas de maneira análoga a unha vivenda habitual, algo prohibido pola normativa de turismo de Galicia para este tipo de establecementos.

Veraneantes convertidos en residentes de facto

O conflito ten un trasfondo recoñecible en moitas zonas costeiras: persoas que manteñen unha parcela de camping durante longas tempadas, que acaban instalándose con comodidades propias dun fogar e que, na práctica, converten o aloxamento vacacional nunha residencia alternativa. No caso de Ría de Arosa I, os incumprimentos detectados incluían a instalación de estruturas fixas nas parcelas e a presenza de electrodomésticos de gran tamaño, elementos que delatan unha vontade de permanencia allea ao concepto de estancia temporal que a lei esixe.

Desde a consellería, a mensaxe trasladada é clara: o camping é unha modalidade de aloxamento turístico, non unha fórmula de residencia. Cando a ocupación se prolonga e as instalacións se transforman, o establecemento deixa de cumprir a función para a que está autorizado e a administración pode actuar. E esa actuación ten, como se viu, consecuencias inmediatas para todos os usuarios do recinto, tamén para quen quizais facían un uso correcto do servizo.

Unha normativa que pon coto ao «camping residencial»

A lexislación galega de turismo establece que os campings están destinados a estancias de carácter temporal e recreativo. As razóns son varias: evitar que terreos clasificados para uso turístico operen como vivendas sen as garantías técnicas nin os dereitos asociados a unha residencia habitual; protexer o solo e a paisaxe de construcións permanentes en espazos pensados para tendas, caravanas e autocaravanas; e manter a competencia leal entre establecementos que si respectan as regras.

O problema, sen embargo, non sempre é da mala fe do cliente individual. En moitos casos é a propia xestión do camping a que tolera ou mesmo fomenta estas ocupacións prolongadas, porque garanten ingresos estables ao longo do ano fronte á estacionalidade do turismo da Costa da Morte e as Rías Baixas. A administración carga aquí a responsabilidade no establecemento: se o recinto admite de forma reiterada usos residenciais, asume o risco de sancións e, en última instancia, dun peche como o acontecido en A Pobra.

Quen asume o custo do peche?

A medida deixa á vista unha tensión que os xestores públicos aínda non resolveron de forma satisfactoria. Por unha banda, a fiscalización é necesaria: o solo litoral é un recurso escaso e non pode transformarse en vivenda informal a través da porta traseira do camping. Por outra, o desaloxo total do recinto golpea a todos por igual, sen distinción entre quen propiciaron a infracción e quen simplemente pasaban unhas vacacións.