Xapón estuda enterrar residuos radiactivos nunha illa remota

O Goberno xaponés anunciou que iniciará un estudo preliminar para avaliar a idoneidade de Minamitorishima, unha illa deshabitada do Pacífico situada a uns 2.000 quilómetros de Tokio, como posible emprazamento para o enterramento de residuos radiactivos. A medida, plantexada no marco da política enerxética que impulsa un maior uso da enerxía nuclear tras o accidente de 2011 en Fukushima, busca unha solución a longo prazo para residuos que manteñen a súa perigosidade durante séculos. A decisión segue a sondaxes previas en territorio continental que descartaron emprazamentos pola densidade de poboación e outras limitacións. O Executivo xustifica a procura pola falta de alternativas aceptables nas illas principais e pola necesidade de garantir a seguridade pública.

Minamitorishima, propiedade do Estado e pechada ao turismo, emérxese así como a primeira candidata oficial. A illa, cunha superficie aproximada de 1,5 quilómetros cadrados, ten forma triangular e está rodeada por un atolón de coral; as súas características orográficas e xeolóxicas foron descritas polo Goberno como «cientificamente favorables» para albergar unha instalación de almacenamento. O ministro de Industria, Ryosei Akazawa, sinalou que nese territorio existe “masa de terreo non utilizada” que podería acoller as infraestruturas necesarias, aínda que remarcou que por agora só se trata dunha avaliación preliminar. As autoridades subliñan que non hai poboación civil asentada na illa, o que facilita a súa consideración como alternativa.

Antes de apuntar a Minamitorishima, o Executivo explorou sitios nas illas principais e realizou sondaxes en tres localizacións de Hokkaido e Kyushu, que finalmente foron descartadas. A densidade demográfica e a oposición local nese territorio dificultaron calquera opción de establecemento permanente. A iniciativa xorde en paralelo á reactivación de centrais, como a maior central nuclear de Xapón na prefectura de Niigata, que volveu a operar en xaneiro, o que reabriu o debate sobre a xestión dos residuos derivados do reaproveitamento da enerxía atómica.

Os residuos nucleares plantexan un reto técnico e ético pola súa lonxividade: algúns materiais conservan a súa radioactividade nociva durante miles ou mesmo decenas de miles de anos. Atopar un sitio onde asegurar a súa contención sen risco de emisións accidentais é unha prioridade para os países que manteñen programas nucleares. En Europa, Finlandia avanzou coa construción do primeiro depósito xeolóxico profundo do mundo, unha referencia que Tokio observa con atención á hora de valorar alternativas xeolóxicas estables para o confinamento permanente.

Controversia polo traslado de residuos a unha illa remota

Eliminar a opción de enterralos no territorio continental obriga a contemplar o transporte de bidóns a través do océano, unha operación que incorpora riscos loxísticos e ambientais. Percorrer 2.000 quilómetros por mar implica planificar rutas seguras, embalaxes especiais e sistemas de vixilancia durante décadas, ademais de prever protocolos ante incidentes meteorolóxicos ou accidentes marítimos. A exportación de residuos a zonas remotas plantexa dúbidas sobre a trazabilidade e a responsabilidade a longo prazo, posto que o control efectivo do material debe manterse durante xeracións.

A proposta reactivou preocupacións entre grupos ecoloxistas e comunidades pesqueiras, que temen os posibles efectos sobre o medio mariño e a pesca en áreas próximas á illa. Aínda que Minamitorishima carece de poboación permanente, o seu uso como depósito podería alterar ecosistemas coralinos e rutas migratorias, e suscita interrogantes sobre a transparencia do proceso e a participación pública en decisións que condicionarán a xestión de residuos durante séculos. O Goberno mantén, non obstante, que o proceso incluirá estudos ambientais e xeolóxicos