O Goberno xaponés anunciou que realizará un estudo preliminar para avaliar o traslado e enterramento de residuos nucleares na remota illa de Minamitorishima, situada a cerca de 2.000 quilómetros ao leste de Tokio, unha decisión que chega quince anos despois do accidente de Fukushima e nun momento de reapertura e promoción da enerxía nuclear no país. A proposta busca afastar os residuos de zonas densamente poboadas e responder á dificultade de atopar emprazamentos definitivos que garantan seguridade durante miles de anos. As autoridades sosteñen que a illa, deshabitada e de titularidade estatal, podería ofrecer condicións xeolóxicas e loxísticas favorables. A medida abrirá un debate sobre transporte marítimo, vixilancia a longo prazo e aceptación pública.
Minamitorishima, cunha superficie aproximada de 1,5 quilómetros cadrados, non ten poboación civil e o seu acceso está restrinxido ao público, polo que o Executivo a considera candidata para ubicar unha instalación de almacenamento. O ministro de Industria, Ryosei Akazawa, describiu a illa como unha «masa de terra non utilizada» que presenta características científicas que poderían ser favorables para un almacén, aínda que subliñou que agora mesmo só se trata dun estudo preliminar. A illa está rodeada por un atolón de coral e ten forma triangular, datos que figuran entre os factores que avaliarán os técnicos. Calquera avance deberá someterse a exames ambientais e a un proceso de diálogo con organismos internacionais e especialistas.
O avance nipón prodúcese tras descartar sondaxes no territorio principal de Xapón: o Executivo xa explorara tres emprazamentos nas illas maiores, dous en Hokkaido e outro en Kyushu, sen alcanzar un consenso para a súa utilización definitiva. Atopar un lugar aceptable complícase porque os residuos de alta actividade conservan a súa perigosidade durante decenas de miles de anos, un prazo que supera con moito os marcos políticos e as xeracións humanas. Mentres o país impulsa a «máxima utilización da enerxía nuclear», segundo a súa política enerxética, o debate sobre onde almacenar de forma segura os residuos volve ao primeiro plano.
No plano internacional, Finlandia ofrece un exemplo distinto e avanzado: a instalación de Onkalo, concibida como o primeiro depósito xeolóxico profundo do mundo, onde os residuos illaranse a uns 400 metros baixo a superficie. Ese proxecto presentouse como modelo para o enterramento definitivo en formacións xeolóxicas estables, aínda que a súa replicabilidade depende das condicións xeolóxicas de cada país e da aceptación social. Xapón, pola súa banda, explora unha solución insular que evita situar o almacén en territorio continental densamente poboado, pero plantexa retos propios en termos de acceso e mantemento a longo prazo.
Controversia polo enterramento de residuos a 2.000 km
Os técnicos terán que abordar cuestións loxísticas complexas: o transporte seguro por mar de material altamente radiactivo a unha distancia de 2.000 quilómetros esixe rutas protexidas, buques especializados, protocolos de continxencia e unha vixilancia constante. Ademais, a illa, illada xeograficamente, plantexará custos adicionais de construción e mantemento de infraestruturas que funcionen en condicións remotas. A responsabilidade de garantir a contención fronte a posibles emisións durante séculos, e de manter arquivos e vixilancia que sobrevivan a cambios sociais e políticos, é outro dos desafíos non resoltos.
Organizacións ecoloxistas e actores sociais xa expresaron o seu receo ante a idea de trasladar residuos a un emprazamento remoto, ao considerar que a distancia non anula os riscos nin as responsabilidades de transparencia. O accidente de 2011 en Fukushima deixou unha pegada profunda na opinión pública xaponesa e condiciona a percepción sobre medidas que
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.