O lume arrasa 15 hectáreas de monte raso en Chandrexa de Queixa

Unha declaración de incendio na parroquia de Fitoiro, no interior da provincia de Ourense, mantivo en vilo durante a noite do sábado aos efectivos de extinción. As lapas, que se iniciaron pasadas as seis da tarde, calcinaron unha quincena de hectáreas antes de ser dadas por controladas en plena madrugada.

O operativo despregado foi dunha magnitude considerable para a superficie afectada, o que reflicte a dificultade orográfica e meteorolóxica do terreo nesta zona da comarca de Terra de Caldelas. O lume quedou controlado ás catro da madrugada, tras case dez horas de traballo ininterrompido.

Un dispositivo de dimensións notables

Convién recordar que a resposta institucional ante un incendio forestal non se mide só pola superficie final arrasada, senón pola complexidade do combate. Neste caso, a consellería competente mobilizou a seis axentes da administración para coordinar un dispositivo de terra composto por catorce brigadas. A ninguén se lle escapa que se trata dun número elevado de efectivos para quince hectáreas.

O reforzo terrestre incluíu dez motobombas e tres palas mecánicas, ademais do persoal técnico de apoio. A orografía de Chandrexa de Queixa, un concello marcado polo encoro que dá nome á localidade e polos seus vales pechados, condiciona sempre o acceso dos vehículos pesados. Demasiado tempo perdido en traslados pode significar decenas de hectáreas adicionais arrasadas.

O compoñente aéreo xogou un papel determinante durante as primeiras horas. Antes de que a falta de luz obrigase a retiralos, cinco helicópteros e catro avións descargaron de forma continua sobre o perímetro activo. Nove medios aéreos nunha mesma tarde indican que o incendio pasou por momentos de especial virulencia ou de risco de propagación incontrolada.

O factor do monte raso e o pasado gandeiro

O certo é que o tipo de vexetación afectada inflúe directamente na rapidez de avance das lapas. A case totalidade da superficie queimada corresponde a monte raso, terreo sen arborado denso onde predominan matogueiras e herbáceas. Este tipo de combustible sécase con facilidade durante os meses estivais e propaga o lume a gran velocidade, especialmente se concorren ventos ou baixos índices de humidade.

Non é menor o dato do contexto social e económico do concello. Chandrexa de Queixa é unha zona onde o despoboamento avanza e onde o abandono da actividade gandeira extensiva deixa o monte sen limpeza. Poucas veces se entende un incendio destas características sen mirar ao retroceso do pastoreo tradicional, unha práctica que durante décadas mantivo a raia a matogueira e reduciu o combustible dispoñible para o lume.

O concello ourensán foi escenario nos últimos anos de iniciativas que tentan reverter esta tendencia. O retorno de persoas ao rural con proxectos de pastoreo de cabras e ovellas busca precisamente devolver a vida ás aldeas e, de paso, recuperar unha paisaxe xestionada. O lume do sábado en Fitoiro arde tamén sobre ese esforzo.

A madrugada como aliada

Difícil imaxinar o desenvolvemento das labores de extinción sen o cambio de condicións meteorolóxicas que trouxo a noite. A baixada de temperaturas e o aumento da humidade relativa permiten ás brigadas traballar no perímetro con menor risco de saltos de lapa. O control ás catro da madrugada confirma que a estratexia nocturna foi efectiva.