A Cidade da Cultura de Galicia está a preparar para converter o Museo Centro Gaiás nun raro escenario de encontro entre Santiago e as culturas do Pacífico. Un acordo directo co British Museum permitirá que, a partir de xuño, a capital galega acolle a exposición internacional Voces do Pacífico, formada por preto de 200 pezas procedentes dunha das coleccións máis importantes do mundo.
A mostra e a súa chegada a Compostela
A exposición, comisariada pola doutora Julie Adams, conservadora de África, Oceanía e América do museo londinense, ofrece un percorrido por obxectos e obras que representan a diversidade cultural dun océano que alberga máis de 1.800 culturas e grupos lingüísticos. Entre as pezas seleccionadas hai testemuños materiais de illas e rexións emblemáticas como Rapa Nui, Papúa Nova Guinea, Nova Celandia e as Illas Marquesas, que amosan rituais, cosmovisións e saberes artesanais pouco vistos en España.
Este proxecto sitúa a Santiago entre as tres capitales españolas —xunto a Madrid e Barcelona— elixidas para recibir a mostra, o que, segundo os responsables galegos, reforza a proxección internacional do Gaiás. A chegada da exposición responde a un acordo alcanzado recentemente entre a Xunta e a institución británica, que nesta ocasión actúa de forma directa, sen mediación de terceiros.
Na delegación que negociou e presentou o proxecto en Londres participaron, ademais da comisaria, as responsables de alianzas e comunicación do museo: Amanda Mayne, Jane Parsons e Laura Snowling. Por parte galega acudiu a directora xestora da Fundación Cidade da Cultura, Ana Isabel Vázquez Reboredo, quen eloxou a confianza do museo londinense para traer unha exposición desta envergadura a Galicia.
«A confianza depositada polo British Museum ao participar nesta colaboración ven a acreditar a capacidade de Galicia, e das súas institucións culturais, para acoller proxectos expositivos de primeiro nivel que sitúan á nosa comunidade nos circuitos dos grandes museos.»
Antecedentes e por que importa
Non é a primeira relación entre a Cidade da Cultura e o museo británico. Previamente, o British Museum colaborara indirectamente con Galicia na polémica e aplaudida mostra Faraón. Rei de Exipto, organizada coa intermediación dunha fundación estatal. O novedoso agora é a negociación directa entre institucións, un xesto que os responsables locais interpretan como un voto de confianza cara ás capacidades organizativas do Gaiás.
O British Museum, fundado no século XVIII, conserva unha colección que supera os oito millóns de obxectos e desprega un programa itinerante que rara vez chega a cidades de menor tamaño internacionalmente. Que Galicia obteña unha destas citas responde a unha estratexia deliberada: consolidar a rexión como destino cultural de primeiro orde, sobre todo de cara ao horizonte do Xacobeo 2027.
Na axenda institucional, a exposición de Oceanía encaixa cunha liña programática máis ambiciosa: en 2027 o Gaiás albergará outra gran mostra internacional centrada no Atlántico, coa intención de trazar un diálogo entre os dous océanos. Esa dobre aposta busca non só atraer visitantes, senón tamén situar a Galicia como punto de encontro entre traxectorias culturais transoceánicas e como polo de produción e conservación do coñecemento antropolóxico.
Impacto cultural, turístico e académico
O impacto de «Voces do Pacífico» medirase en varios frentes. A curto prazo, a chegada de pezas inéditas e a visibilidade mediática que acompaña a un préstamo do British Museum poden elevar o atractivo turístico de Santiago nun verán xa marcado pola preparación do Xacobeo. A medio prazo, a exposición podería dinamizar acordos académicos con universidades e centros de investigación interesados en Oceanía, dende estudos antropolóxicos ata proxectos sobre conservación e museoloxía.
No Gaiás esperan que a mostra permita ademais reforzar os itinerarios culturais da cidade e xerar sinerxías co tecido local: conservadores, restauradores e técnicos galegos participarán na posta a punto das pezas, o que engade unha dimensión formativa ao acordo. Non hai que esquecer que traer obxectos de valor e fragilidade dende a outra punta do planeta implica complexos protocolos loxísticos e de conservación, e o feito de que se confíen esas responsabilidades á Cidade da Cultura di moito do nivel técnico que se desexa demostrar.
Persiste, sen embargo, unha discusión máis ampla sobre préstamos internacionais e patrimonio: o British Museum é obxecto de debates públicos sobre a procedencia de moitas pezas no seu acervo. Aínda que a exposición de Oceanía preséntase como diálogo e contextualización, especialistas e colectivos orixinais adoitan reclamar maior participación e, en ocasións, a restitución de obxectos. Fontes do Gaiás aseguran que as pezas para a mostra foron seleccionadas e contextualizadas con criterios científicos e de respecto cara ás comunidades representadas, pero tamén subliñan a necesidade de manter vías de comunicación abertas con esas comunidades.
Alén da esfera estritamente cultural, hai unha dimensión económica. O turismo cultural é un vector de chegada de visitantes de maior poder adquisitivo e estancia media prolongada. Para unha cidade como Santiago, que combina peregrinación e patrimonio monumental, engadir exposicións de alcance internacional contribúe a diversificar a oferta e a prolongar as temporadas.
Quedan por coñecer detalles loxísticos e de programación: calendario exacto de apertura, actividades paralelas, catálogos e se se organizarán actividades coa participación de representantes das rexións do Pacífico. Tamén será determinante a campaña comunicativa que acompañe ao proxecto para atraer tanto ao público local como ao internacional.
Se todo transcorre segundo o previsto, xuño converterá ao Gaiás nun pequeno portal cara ao Pacífico: non só como escaparate de obxectos excepcionais, senón como invitación a pensar Galicia dende a súa vocación atlántica e oceánica. Á espera dos folletos e das visitas guiadas, a euforia por sumar outro gran nome á axenda cultural galega mestúrase coa responsabilidade de xestionar con rigor e sensibilidade un patrimonio que ven de lonxe e merece ser mostrado con coidado e respecto.
Podería interesarche:
- Encher o depósito en Ourense custa 24 euros máis que hai un mes
- Ola de urxencias en Pontevedra e O Salnés: 2.000 pacientes en dous días elevan a presión sobre os servizos
Fonte: El Correo Gallego.
