O pleno da Sala de lo Civil y Penal do Tribunal Superior de Justicia de la Comunitat Valenciana (TSJCV) decidiu por unanimidade non investigar ao expresidente da Generalitat valenciana Carlos Mazón pola súa actuación durante a dana do 29 de outubro de 2024. A resolución, notificada o 16 de marzo de 2026, argúe que non existe un fundamento sólido que leve a presumir a existencia dun delito, polo que o tribunal nega abrir unha causa penal contra o político. A decisión limítase á posible responsabilidade penal de Mazón e non afecta a outras persoas aínda investigadas na causa.
O auto, que consta de setenta páxinas, resolve que o órgano xudicial non aprecia motivos suficientes para atribuírlle a Mazón a comisión por omisión dun delito como o homicidio por imprudencia. Os maxistrados entenden que non concurría nel a posición de garante necesaria para imputar esa modalidade delitiva. A exposición razoada que plantexou a instrutora do Juzgado de Catarroja pedira que o TSJCV declarase a súa competencia para investigar ao exxefe do Consell, quen actualmente é deputado en Les Corts e goza de aforamento.
A resolución foi adoptada polos cinco maxistrados do pleno, entre os que figuran o presidente do tribunal, Manuel Baeza, e a ponente, Pía Calderón. O resto do tribunal que asinou o auto son José Francisco Ceres, Antonio Ferrer e Vicente Torres. Con esta decisión, o TSJCV rexeita a petición da instrutora de iniciar unha pesquisa penal específica contra Mazón pola xestión da emerxencia.
Fundamentos e alcance do auto
No seu escrito, o tribunal subliña que, tras analizar a exposición razoada, non aprecia «un fundamento sólido e obxectivo» para considerar que os feitos descritos revisten carácter penal. A Sala insiste nos requisitos legais que permiten imputar unha comisión por omisión, e conclúe que non concurren no caso do expresidente as obrigacións de garante que esixe a tipificación penal invocada.
«Non existe un fundamento sólido e obxectivo de que os feitos descritos na exposición revisada teñan carácter de delito»
A Fiscalía do TSJCV emitira días atrás un informe no que pedía devolver a causa para continuar coa instrucción, ao entender que nese momento procesal non existían indicios suficientes contra Mazón, pero sen descartar que o panorama probatorio puidese cambiar se aflorasen novas declaracións ou documentos. A pesar desa postura, a Sala optou por arquivar as dilixencias contra o exmandatario nesta fase procesal.
Investigados que permanecen na causa e próximos pasos
A decisión do TSJCV circunscribese exclusivamente á responsabilidade penal de Carlos Mazón e non implica o arquivo das pesquisas contra outros altos cargos. Mantéñense na súa situación procesal a exconselleira de Xustiza e Emerxencias Salomé Pradas e o exsecretario autonómico de Emerxencias Emilio Argüeso, que seguen a ser investigados no Tribunal de Instancia.
O tribunal deixa aberta a vía para que, se aparecesen probas novas, a situación poida ser revisada no futuro. Fontes xudiciais lembran que o tránsito da causa entre instancias pode derivar en solicitudes de ampliación de dilixencias ou na práctica de novas probas testemuñais e documentais que alteren o marco probatorio.
A dana de outubro de 2024 provocou un amplo debate público na Comunitat Valenciana sobre a xestión da emerxencia e a rendición de contas por parte das administracións. Ese malestar traducíuse en mobilizacións cidadás en Valencia e nunha demanda social de responsabilidades penais e políticas pola resposta institucional ante a catástrofe.
Politicamente, o auto alivía a vía penal para o dirixente investigado, aínda que deixa abertas outras responsabilidades que poidan xurdir no ámbito administrativo ou político. A instrución segue o seu curso respecto doutros investigados, polo que a causa non pode considerarse pechada en termos xerais.
Os prazos procesuais e as posibles novas achegas probatorias marcarán os próximos movementos na causa. Mentres tanto, a resolución do TSJCV pon fin, por agora, á posibilidade de que Carlos Mazón poida ser procesado penalmente polos feitos derivados daquela dana, sen impedir que a investigación sobre outros responsables continúe a súa tramitación.
