O TSXG pon freo cautelar a un macroeólico en O Invernadoiro

Cando os muíños chocan coa lei: o peso real da protección ambiental

A instalación de aerorexadores en Galicia leva décadas xerando un debate que rara vez atopa puntos de encontro. A espesa rede de montes e serras que conforma o territorio galego converte nun enclave propicio para o aproveitamento do vento, mais tamén alberga ecosistemas dun valor incalculable que a miudo quedan nunha posición de vulnerabilidade. Neste escenario de tensión permanente entre o desenvolvemento industrial e a conservación da natureza, os tribunais de xustiza están chamados a exercer como árbitros definitivos.

O último capítulo desta fricción institucional escribiuse nas proximidades do Macizo Central ourensán. O Alto Tribunal galego decretou de forma cautelar a paralización dun proxecto eólico que pretendía levantar varias infraestruturas na zona. A decisión supón un varapalo para as enerxías de orixe renovable na comunidade e, ao mesmo tempo, un respaldo legal sen paños quentes para as organizacións ecoloxistas que levan anos alertando sobre o deterioro dos espazos protexidos.

A resolución emitida polo tribunal establece un principio que podería sentar un precedente xurídico de enorme calado: o impulso cara á denominada transición verde ou enerxética non pode aplicarse de xeito automático nin obviar as normativas de protección do medio natural. A descarbonización ten un límite claro, e este atópase na salvagarda da biodiversidade.

O perfil da ameaza: xigantes de aceiro xunto a hábitats críticos

O deseño do plan industrial agora suspendido contemplaba a erección de oito muíños de proporcións titánicas, acadando cada un deles os 180 metros de altura. Para facerse unha idea desta envergadura, abonda con comparar estas estruturas con algúns dos edificios máis altos das principais cidades galegas; son auténticos xigantes de aceiro e fibra de vidro cuxo impacto visual, acústico e territorial é innegable.

Estes aerorexadores estaban planificados nun radio de acción sumamente sensible. As distintas asociacións do sector advertiron reiteradamente que a operatividade destes equipos afectaría de maneira moi severa ao entorno do Parque Natural do Invernadoiro, situado no termo municipal de Vilariño de Conso. Mais a ameaza non se circunscribe a unha única zona, senón que se estende como unha teira sobre tres espazos catalogados coa máxima protección europea: as Zonas de Especial Conservación (ZEC).

Estes tres espazos da rede Natura 2000 son o propio Macizo Central, a fraga do Bidueiral de Montederramo e o cauce fluvial do río Támega. Cada un destes ecosistemas alberga especies autóctonas, solos non degradados e recursos hídricos esenciais para o equilibrio climático da rexión. A proximidade de elementos industriais de gran calado supón un risco de fragmentación de hábitats e de alteración das rutas de avifauna, un detalle nada menor se consideramos que estas áreas son a última fronteira para numerosas especies en perigo de extinción.

O valor da rede Natura 2000 no rural galego

Para entender a magnitude da decisión adoptada pola sala galega, convén repasar o papel que xoga a rede Natura 2000 no continente europeo. Este entramado ecolóxico é o principal instrumento lexislativo da Unión Europea para asegurar a pervivencia das especies e os hábitats máis prezados do continente. Non se trata de meros parques de visita, senón de laboratorios vivos onde a capacidade de rexeneración natural depende da inexistencia de presións antrópicas severas.