España converteuse no primeiro país da Unión Europea en validar a escala de edadismo desenvolvida pola Organización Mundial de la Salud, xunto coa Universidad de Edimburgo, unha ferramenta destinada a medir os estereotipos, prexuízos e discriminacións por idade. A validación, feita pública en marzo de 2026, segue aplicacións previas en Moldavia, Libia, Líbano e Colombia e busca ofrecer unha medición rigorosa e estandarizada que permita identificar problemas e orientar políticas públicas. O estudo conclúe que o edadismo en España é transversal e non responde a casos illados, e sitúa o principal foco no ámbito institucional. A iniciativa aspira a servir de base para reformar leis e servizos que non se axustan á diversidade da poboación maior.

O instrumento avalía o edadismo en tres dimensións: autoinflixido, interpersonal e institucional, e pon en relación esas manifestacións coa saúde, o benestar e a soidade das persoas maiores. Os resultados españois amosan niveis de edadismo que oscilan entre baixos e moderados en termos xerais, pero evidencian desigualdades cando se examinan políticas e normas que afectan á sanidade, ás pensións, á vivenda e aos servizos sociais. O diagnóstico é particularmente crítico coa uniformidade de resposta das institucións, que con frecuencia tratan o colectivo sénior como se fose homoxéneo. Esa percepción de homoxeneidade é un dos factores que máis exacerban a sensación de exclusión entre as persoas maiores.

Entre os datos achegados, o estudo indica que o 62% das persoas maiores considera que as políticas públicas non satisfacen axeitadamente as súas necesidades, unha cifra que interpreta como síntoma de desaxuste entre marcos normativos e realidades demográficas. En España viven preto de dez millóns de persoas maiores de 65 anos, que representan o 20,4% da poboación, e a esperanza de vida sitúase en 84,1 anos, entre as máis altas do mundo. Esa composición demográfica fai aínda máis relevante dispoñer de indicadores precisos que permitan adaptar servizos e recursos. O informe subliña a heteroxeneidade do colectivo: hai persoas maiores en boa saúde e en activo, e un aumento da dependencia a partir dos 80 anos.

CONTENIDO PATROCINADO

Salado Golf & Beach Resort

Descubre la oportunidad de inversión más exclusiva del Caribe. Villas de lujo con retorno garantizado del 12% anual en Punta Cana.

Conoce más →

A investigación tamén alerta sobre o papel dos medios de comunicación na construción de estereotipos xeracionais. Con frecuencia os maiores aparecen representados como fráxiles, dependentes ou illados, o que invisibiliza a súa diversidade e as súas contribucións sociais, segundo o estudo. Esa visión parcial alimenta prexuízos que se traducen en políticas pouco sensibles a matices como a capacidade laboral, a autonomía funcional ou a implicación comunitaria de moitas persoas maiores. Corrixir esa narrativa mediática é unha das recomendacións implícitas para reducir o impacto do edadismo interpersonal e social.

No plano clínico e emocional, o informe relaciona o edadismo con efectos negativos na autoestima e en indicadores de saúde mental, ademais de agravar a soidade non desexada entre os maiores. Aínda que a conclusión non apunta a episodios extremos de discriminación masiva, si advirte dun patrón sostido de exclusión que pode prexudicar resultados sanitarios e de benestar. A medición estandarizada permite agora cuantificar esas conexións e proporciona unha base para avaliar intervencións. Diversos expertos consideran que dispoñer de datos comparables facilita a toma de decisións e a asignación de recursos.

A pesar dese contexto, a maioría das persoas maiores mantén unha percepción positiva da súa idade e da súa traxectoria vital, segundo recolle a escala validada en España. O orgullo pola experiencia e os logros persoais aparece como un trazo constante, aínda que convive coa percepción de non ser axeitadamente atendidas polas institucións. Esa dualidade reforza a idea de que as políticas públicas deben deixar de concebir o colectivo sénior como monolítico e pasar a un enfoque máis segmentado e sensible ás distintas realidades. O estudo propón, en consecuencia, revisar marcos legais e programas para que respondan a esas diferenzas.

A validación en España ten tamén un valor simbólico e práctico: ao ser o primeiro país da UE en aplicar e validar a escala, ofrece un modelo que outras administracións europeas poden replicar. A ferramenta desenvolvida pola OMS e a Universidad de Edimburgo permite comparar resultados entre países e avaliar a eficacia de medidas dirixidas a reducir o edadismo. Para comunidades con poboacións moi envellecidas, como varias no norte de España, dispoñer de indicadores fiables é especialmente útil á hora de planificar servizos sanitarios, sociais e de vivenda.

Os autores do traballo e as institucións implicadas sinalan que a medición non é un fin en si mesma, senón un punto de partida para deseñar políticas inclusivas e accións de sensibilización. A validación en España abre a posibilidade de incorporar ese indicador en avaliacións periódicas e de utilizalo como ferramenta de seguimento. A recomendación final é clara: recoñecer a diversidade dentro do colectivo de persoas maiores e adaptar leis e servizos para que respondan a necesidades reais, en lugar de encasillar á poboación pola idade.