Percorrer ata 140 quilómetros para atopar un dentista capaz de atender a un menor con autismo. Ver como a obra dunha residencia especializada leva anos parada ao 75% mentres a multa polo atraso supera os 800.000 euros. O escoitar como un pediatra atribúe calquera síntoma ao trastorno do espectro autista sen realizar probas médicas. Son escenas reais que viven a diario decenas de familias galegas, e que agora saen á luz cunha denuncia contundente: abandono institucional total.
A asociación Di Sí ao autismo ergueu a voz para esixir apoios reais das administracións galegas. E faino con datos que doen. A falta de recursos especializados non é unha queixa menor: é unha emerxencia social silenciada que afecta a centos de persoas en toda a comunidade.
Odontoloxía inaccesible: a longa viaxe ata Santiago
Poucas veces unha cifra resume tan ben unha carencia estrutural. As familias que necesitan atención odontolóxica adaptada para os seus fillos con autismo deben desprazarse nalgúns casos ata 140 quilómetros ata Santiago de Compostela. Non hai dentistas preparados nas súas zonas. Non hai gabinetes adaptados na maioría dos concellos. A rede pública sanitaria galega simplemente non cobre esta necesidade específica.
A ninguén se lle escapa o que supón esa viaxe para unha familia cun menor que presenta alteracións sensoriais. Falamos de desprazamentos de máis de dúas horas desde puntos da costa ou do interior de Pontevedra. De perder un día de traballo. De atopar transporte. De aguantar a ansiedade do neno nun contorno descoñecido. E de repetir a odisea cada vez que xorde unha carie ou un problema bucodental.
Cómpre recordar que a sanidade pública galega conta cun catálogo de servizos odontolóxicos infantís. Pero ese catálogo, evidentemente, non está deseñado para menores que necesitan adaptacións concretas. O resultado é que as familias quedan sós fronte a unha necesidade tan básica como a saúde dental.
Torneiros: a residencia que ninguén remata
Símbolo da parálise burocrática. Na parroquia de Torneiros, no concello pontevedrés de O Porriño, unha residencia para persoas con autismo leva anos coas obras conxeladas ao 75%. O proxecto, que debería ofrecer un recurso residencial imprescindible para adultos con trastorno do espectro autista, acumula sancións que acadan os 800.000 euros polo atraso acumulado.
Quen visita a zona pode comprobar o estado da estrutura a simple vista. Media obra. Sen actividade. Sen prazos claros de finalización. Fontes das familias afectadas aseguran que a Xunta prometeu respaldo económico e loxístico para sacar adiante o proxecto. Ese respaldo, segundo denuncian, nunca se materializou.
Difícil entendelo. Unha administración autonómica con competencias plenas en benestar social permite que un recurso dirixido a un dos colectivos máis vulnerables acumule case un millón de euros en sancións. Mentres tanto, os pais envellecen e a preocupación polo futuro dos seus fillos cando eles falten medra cada día que pasa. A angustia non é abstracta: é o pan de cada mañá nos fogares de toda Galicia.
Cando o autismo o explica todo: o perigo do prexuízo clínico
Basta con escoitar o que conta unha nai viguesa para entender a dimensión do problema. O seu fillo de dez anos deixou de comer e de beber auga. Estivo ingresado quince días nun hospital público da área de Vigo. O pediatra de cabeceira atribuía todos os síntomas ao autismo. Sen probas complementarias. Sen exploración adicional.
O pequeno perdeu peso de forma alarmante. Precisou unha vía para manterse hidratado. E todo porque ningún profesional considerou necesario ir máis aló do diagnóstico previo que xa figuraba no seu historial. O autismo explicábaoo todo. Ou polo menos iso parecía aos ollos de quen debían ter buscado outra causa.
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.