Galicia en alerta vermella: 46 concellos baixo temperaturas extremas tras un domingo asfixiante

A Xunta mantén o protocolo de risco máximo activado en 46 concellos galegos para este luns, tras unha xornada dominical que deixou rexistros termométricos propios de latitudes moi distintas ás atlánticas. MeteoGalicia prevé que a cidade de Lugo volva rozar os 35 graos, mentres Ourense podería alcanzar de novo os 39. A poboación busca refuxio onde pode: o río Miño converteuse este domingo no aire acondicionado natural de centos de lugueses que non atopaban alivio nos seus fogares.

Rexistros que asustan

Ribas de Sil marcou o domingo 40,7 graos. A cifra fala por si soa. Monforte de Lemos superou os 39, e a capital luguesa chegou a 38. Sarria quedou moi preto, con 38,2. Máis ao norte, en plena Terra Chá, Cospeito rexistrou 37,3 e Castro de Rei, 37,2. En Ourense medíuse ademais a temperatura máis alta de toda a comunidade autónoma durante a xornada.

Convén recordar que falamos dunha rexión onde tradicionalmente o verán significaba frescor, brisa atlántica e noites que pedían manta. Aquilo estase acabando. O que antes era anecdótico —superar os 35 graos no litoral ou en comarcas intermedias— converteuse en rutina. E a rutina, cando falamos de temperaturas extremas sostidas durante días, é perigosa. Porque o organismo ten un límite, e as ondas de calor prolongadas someten ese límite ás persoas maiores, aos enfermos crónicos, aos bebés, a quen traballa á intemperie.

As zonas máis castigadas, segundo os datos de MeteoSaúde, concéntranse no interior de Galicia e na montaña ourensá. Non parece casualidade. A xeografía fai que estas comarcas funcionen como concas onde a calor se acumula sen que a brisa mariña consiga disipala. Quen pasase un mes de agosto en calquera pobo da Ribeira Sacra sabe exactamente do que falamos.

O factor sanitario: cando a calor mata

Non é menor o dato que circula estes días: preto dun cento de mortes en Galicia desde xuño terían vinculación coas altas temperaturas. Escalofriante se se pensa con frialdade. Case cen persoas. Nunha comunidade de algo menos de tres millóns de habitantes. En pouco máis dun mes.

Basta con mirar os protocolos que activa a Administración para entender a dimensión do problema. O Plan de actuacións fronte aos efectos das altas temperaturas sobre a saúde non é un trámite administrativo máis. É unha ferramenta de supervivencia. Cada vez que se dispara a alerta vermella, os servizos de emerxencia saben que as chamadas por golpes de calor van multiplicarse. Os hospitais preparan camas. Os servizos sociais redobran a atención telefónica cara a quen viven sós. Os concellos habilitan espazos climatizados. Toda unha maquinaria que se pon en marcha porque a situación o esixe.

Poucas veces se vira unha mobilización deste calado por unha onda de calor en terras galegas. E é que o escenario actual ten pouco que ver cos veráns de hai dúas décadas. As ondas de calor xa non son a excepción: son a tendencia. E os termómetros de Ribas de Sil, con máis de 40 graos, son a proba máis crúa.

O luns non traerá tregua

Aínda que o número de concellos en risco extremo se reduciu respecto ao domingo, a situación segue sendo grave. MeteoGalicia prevé para este luns máximas de 35 graos en Lugo capital, 36 en Santiago de Compostela e ata 39 en Ourense. É dicir: baixan algúns decimais en determinadas zonas, pero o panorama xeral segue sendo de alerta máxima para case medio cento de concellos.