Riazor converteuse nun improvisado paraíso tropical: está A Coruña perdendo a súa fama de refuxio climático?
A imaxe da praia de Riazor abarrotada de bañistas nunha xornada a mediados de xuño xa non sorprende tanto como fai unha década. O que antes era unha excepción reservada a poucos días de verán, comeza a repetirse cunha frecuencia que invita á reflexión. Onte, o area coruñés ofrecía unha escena máis propia do Mediterráneo que do Atlántico: toalhas, sombrillas e corpos tostándose ao sol nunha cidade onde, ata non fai tanto, o xerse era case un complemento obrigatorio incluso en xullo.
O fenómeno que desmonta os vellos tópicos meteorolóxicos
Durante xeracións, os coruñeses presumiaen dun clima que evitaba os extremos térmicos. A cidade habíase gañado a pulso o apelativo de «refuxio climático», un lugar onde o calor sofocante era unha rareza e as noites sempre frescas garantían un descanso reparador. Con todo, os datos acumulados polos servizos meteorolóxicos nas últimas décadas debuxan unha realidade moi distinta.
O que antes era un acontecemento digno de mención –superar a barreira dos trinta graos– está a converterse nun feito cada vez máis habitual. É certo que, en termos estatísticos, alcanzar esa temperatura segue sendo pouco frecuente se se compara con outras latitudes. Pero a tendencia é clara: nos últimos trinta anos se rexistraron tantos episodios de calor intenso como nos sesenta e seis anos anteriores. Isto non é unha simple casualidade meteorolóxica, senón un síntoma de algo moito máis profundo.
Expertos consultados por este xornal explican que a atmosfera está respondendo ás emisións de gases de efecto invernadoiro, e que as cidades costeiras do norte peninsular non son inmunes a este fenómeno global. De feito, algúns modelos climáticos apuntan a que episodios como o vivido onte en Riazor poderían volverse máis frecuentes nas próximas décadas, alterando por completo a identidade climática da rexión.
Máis aló do termómetro: o impacto social dun clima que cambia
O calor non só se mide en graos centígrados, senón tamén en cambios de hábitos. A imaxe da praia chea a mediados de xuño dá pistas sobre como os coruñeses están adaptando o seu estilo de vida a unhas condicións que antes non existían. As terrazas enchénse antes, as ventás permanecen abertas ata tarde e os ventiladores esgóanse nas tendas. Pero esta adaptación ten un custo.
O turismo, por exemplo, podería verse beneficiado a curto prazo: unha A Coruña máis cálida atrae a visitantes que buscan sol sen os extremos do sur. Con todo, os expertos advirten que o equilibrio é delicado. Se as temperaturas seguen subindo, a cidade podería perder ese atractivo diferencial que a facía única. Ademais, o calor afecta á saúde pública, incrementa o consumo enerxético e pon presión sobre uns servizos municipais que non estaban deseñados para ondas de calor recorrentes.
As praias urbanas como Riazor convértense así no termómetro social do cambio climático. Alí onde antes había espazo de sobra, agora hai que buscar fenda. E non é só cuestión de afluencia puntual: as temperaturas da auga tamén están cambiando, modificando os ecosistemas mariños e afectando á práctica do surf, un dos deportes emblemáticos da cidade.
A paradoxa dos récords: calor extremo nun clima templado
Resulta llamativo que, a pesar de que os últimos anos foron considerados «máis cálidos do normal» polos organismos oficiais, non sempre se alcanzou o limiar dos trinta graos. Esta aparente contradición revela a complexidade do clima coruñés. Non basta con que suban as temperaturas medias; para que o mercurio se despida fan falta condicións moi concretas: masas de aire africano, ausencia de vento do nordeste e certa estabilidade atmosférica.
Pero cando esas condicións se dan, o resultado é contundente. O pasado 27 de maio xa se alcanzaron os 32 graos, onte se superaron os 30. As previsións apuntan a que hoxe podería ocorrer o mesmo. Tres xornadas de calor intenso en apenas tres semanas é algo que, ata fai pouco, habería sido impensable en A Coruña.
Os meteorólogos insisten en que non se pode establecer unha relación directa entre un episodio concreto e o cambio climático, pero a acumulación de evidencias é difícil de ignorar. O que antes era unha excepción está a converterse en patrón, e iso debería preocuparnos máis aló do anecdotario veraniego.
Unha chamada de atención para a planificación urbana
As cidades do norte de España levan décadas deseñadas para un clima fresco e húmido. Edificios con pouca protección solar, rúas estreitas que canalizan o vento, vivendas sen aire acondicionado. Todo iso funciona ben cando as temperaturas non superan os 25 graos, pero comeza a mostrar as súas carencias cando o termómetro se achega aos 30.
Onte, en Riazor, os bañistas buscaban o alivio da auga, pero aqueles que non puideron achegarse á praia tiveron que refugiarse nas súas casas ou en locais comerciais con climatización. Esta realidade plantea preguntas incómodas: ¿está preparada A Coruña para un futuro con máis días de calor? ¿Deberían os urbanistas replantearse o deseño de espazos públicos, con máis zonas verdes e sombreadas? ¿É necesario investir en redes de refrigeración urbana?
Son preguntas que, ata fai pouco, parecían propias de cidades andaluzas ou extremeñas, pero que comezan a ser pertinentes tamén en Galicia. A praia chea de onte non é só unha imaxe estival; é un aviso de que o clima está cambiando máis rápido do que moitos imaxinan.
¿Un futuro incerto ou unha oportunidade para repensar a cidade?
A evidencia está sobre a mesa: as temperaturas extremas, aínda que aínda son esporádicas, son cada vez máis frecuentes en A Coruña. A cidade que presumia de non precisar aire acondicionado comeza a plantearse a súa instalación en novos edificios. As praias urbanas, antes case desertas na tempada baixa, rexistran afluencias récord incluso en xuño.
Pero non todo son malas novas. Esta nova realidade pode ser unha oportunidade para repensar o modelo de cidade, para deseñar espazos máis resilientes e para apostar por enerxías renovables que reduzan a pegada de carbono. Tamén para concienciar á poboación sobre a necesidade de actuar contra o cambio climático, un fenómeno que xa non se percibe como algo lonxe, senón que se sente na pel dos que se deitan ao sol en Riazor.
A imaxe da praia abarrotada é, ao fondo, unha metáfora do noso tempo: o pracer inmediato do baño e do sol convive coa inquietude de saber que isto non é normal. Que, aínda que desfrutemos do calor, deberiamos preguntarnos se estamos dispostos a pagar o prezo que conleva. Porque, como demostran os datos, o clima non perdoa e o termómetro segue subindo, incluso no refuxio climático de Galicia.
