A Caixa das Letras do Instituto Cervantes custodiou o 10 de marzo de 2026 o legado in memoriam de Concha Espina, depositado na caixa número 1457 e cedido a perpetuidade á Biblioteca Patrimonial da institución. O acto, celebrado en Madrid, reuniu documentos persoais e obxectos que procuran preservar a figura dunha das voces femininas máis relevantes da literatura española do século XX. A entrega pretende facilitar o acceso de investigadores e lectores a materiais que explican tanto a súa produción literaria como a súa dimensión pública. A cesión responde ao interese por conservar testemuños que vinculan a creación literaria con episodios claves da historia cultural española.
O arquivo entregado inclúe manuscritos, exemplares de libros, fotografías e pezas filatélicas, ademais dunha tablilla de madeira que a autora empregou para seguir escribindo cando perdeu a vista tras un desprendemento de retina. Os responsables do Instituto Cervantes rexistraron a documentación na caixa 1457, coa intención de integrala nos fondos consultables pola Biblioteca Patrimonial. Entre os materiais tamén figuran sobres matasellados e selos conmemorativos adicados á escritora, que completan o marco biográfico e mediático da súa figura. A presenza de obxectos persoais ofrece claves sobre as circunstancias nas que Espina afrontou as dificultades de saúde e continuou o seu traballo creativo.
Dentro do fondo destacan dous poemas manuscritos dirixidos a unha das súas bisnetas, un dos cales non fora publicado ata agora, o que achega materiais inéditos á investigación sobre a súa traxectoria. Así mesmo, a doazón inclúe a tradución ao sueco de El metal de los muertos, unha edición á que se atribúe un papel decisivo na proposta da autora para o Premio Nobel de Literatura. Esa vinculación internacional subliña a proxección exterior da súa obra e como as traducións contribuíron a situala en instancias literarias superiores. Os documentos, por tanto, non só iluminan a súa produción, senón tamén as rutas de recepción crítica fóra de España.
Entre as imaxes conservadas figura unha fotografía histórica na que aparece votando xunto a Clara Campoamor nas eleccións xerais de 1933, as primeiras nas que as mulleres exerceron o sufraxio no país. Tamén se preservan artigos xornalísticos sobre a súa obra e a ficha técnica dunha rosa creada en súa honra, xunto a edicións conmemorativas e primeiras edicións dos seus libros. Un dos exemplares máis emblemáticos é Un valle en el mar, título co que obtivo o Premio Nacional de Literatura en 1950, que forma parte do núcleo documental entregado. Estes materiais axudan a reconstruír non só a súa produción literaria, senón o seu recoñecemento social e cultural durante décadas.
No acto de entrega participaron a secretaria xeral do Instituto Cervantes, Carmen Noguero, a filla da actriz Carmen Sainz de la Maza, Regina Navarro Sainz de la Maza, e a pintora Concha de la Serna, acompañadas pola escritora Belén Yuste como testemuña de honra. Noguero subliñou a persistencia de Espina como autora capaz de tratar temas universais: a dignidade humana, as dificultades cotiás e a transformación do papel da muller na sociedade española. A presenza de familiares e creadores permitiu artellar unha lectura tanto académica como emocional do legado, situándoo na continuidade da memoria cultural española. A diversidade de asistentes puxo de manifesto o interese institucional e familiar por conservar e difundir eses fondos.
A descendente que entregou parte do material explicou que escolleu os poemas manuscritos polo seu valor afectivo e pola capacidade da poesía para proxectar futuro entre xeracións, unha actitude que enlaza co papel público de Espina como autora comprometida. A pin
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.