A diáspora galega como eixe político: o PSdeG sitúa a emigración no centro do debate do 25J

Cada 25 de xullo, coincidindo coa festividade do Apóstolo Santiago, os partidos políticos galegos despregan a súa particular axenda reivindicativa. Este ano, o PSdeG optou por un escenario simbólico de primeira orde: a localidade coruñesa de Rianxo, berce dunha das figuras máis universais do pensamento galego, Alfonso Daniel Rodríguez Castelao. A elección non é casual. A formación socialista quixo tender unha ponte directa entre a Galicia territorial e a súa diáspora, nun acto que transcendeu a mera conmemoración para adentrarse no debate sobre o autogoberno e a memoria histórica.

Un vínculo transoceánico para reivindicar dereitos

A iniciativa do PSdeG combinou a presencialidade na praza rianxeira coa conexión tecnolóxica. Desde Bos Aires, o líder do partido, José Ramón Gómez Besteiro, dirixiuse aos asistentes a través dunha videoconferencia. A capital arxentina non é un punto xeográfico máis no mapa da emigración galega; é o lugar onde Castelao pronunciou o seu célebre discurso «Alba de Gloria» e onde faleceu no exilio. Ao conectar co busto do intelectual, Besteiro quixo subliñar unha liña de continuidade histórica: a loita polos dereitos dos galegos non entende de fronteiras nin de océanos.

A mensaxe central do acto foi inequívoca: a emigración non é un capítulo pechado do pasado, senón unha realidade viva que esixe políticas activas de recoñecemento. Nun contexto de endurecemento dos discursos migratorios a nivel estatal e europeo, o PSdeG quixo marcar distancias co que considera unha deriva reaccionaria. A defensa da chamada «Lei de Netos» converteuse nun estandarte, presentándoa non como unha concesión graciable, senón como unha cuestión de xustiza histórica. A formación insistiu en que os descendentes daqueles que se viran forzados a marchar «con moi pouco» non poden ser tratados como cidadáns de segunda.

Autogoberno e memoria: as dúas patas do discurso

Máis aló da defensa dos dereitos da diáspora, o acto serviu para que o PSdeG lance unha ofensiva política en dúas fronteiras. Por un lado, a reivindicación dun maior autogoberno para Galicia. A formación socialista planteou que a comunidade autónoma precisa máis ferramentas e competencias para xestionar os seus propios desafíos, desde a demografía ata o desenvolvemento económico. Neste sentido, a conexión coa emigración adquiere unha nova dimensión: os galegos do exterior non son só destinatarios de dereitos, senón tamén actores potenciais na construción dun novo modelo de país.

Por outro lado, a memoria democrática foi o pano de fondo de toda a intervención. O PSdeG vencellou directamente a defensa dos dereitos dos netos de emigrantes coa necesidade de non branquear o pasado. A crítica ao Partido Popular foi frontal, acusándoo de «facer seguidismo» das posicións de Vox en materia migratoria. A formación socialista denunciou que, baixo un discurso aparentemente moderado, o PP estaría abrazando unha narrativa que criminaliza o emigrante e nega a reparación histórica.

A sombra da ultradereita no debate migratorio

O líder do PSdeG quixo desmontar o que considera unha falacia recorrente: a idea de que o emigrante galego é «bo» por razóns sentimentais ou de sangue, mentres que outros fluxos migratorios son tratados con desconfianza. Besteiro sinalou que esta distinción é unha trampa política. Ao afirmar que o líder do PP en Galicia «coñece emigrantes, pero non os respecta nin os defende», quixo poñer o foco na incoherencia dunha formación que, por un lado, presume dos seus vínculos coa diáspora en actos institucionais e, por outro, apoia políticas restritivas que prexudican aos mesmos aos que homenaxea.