A excelencia feminina imponse na selectividade galega: un puzzle de esforzo, contexto e polémica

Detrás da algarabía dos resultados das probas de acceso á universidade (PAU) en Galicia, os números deixaron unha estampa reveladora: son maioritariamente mulleres as que copan as cualificacións máis altas. Un grupo de alumnas procedentes de localidades como Ames, Negreira ou Brión acadaron puntuacións que rozan o sobresaliente absoluto, nunha convocatoria que, porén, estivo marcada pola controversia. Os fallos nos enunciados dalgúns exames e os cambios de última hora nos criterios de corrección foron o pano de fondo dun proceso que volve poñer sobre a mesa o debate sobre a igualdade de oportunidades e a preparación previa ao exame.

O perfil do triunfo: enxeñaría, medicina e filoloxía como espello social

As traxectorias dos mozos máis brillantes desta edición reflicten unha diversidade de intereses que casa coas necesidades do mercado laboral e coa tradición universitaria galega. Unha futura enxeñeira aeroespacial, unha estudante que opta por Medicina e un mozo que se decanta por Filoloxía Galega na Universidade de Santiago (USC) representan as distintas caras dun sistema educativo que, malia as turbulencias, segue xerando talento. A presenza feminina é abafadora nas disciplinas científicas, mentres que as humanidades, aínda que minoritarias, manteñen un peso simbólico na defensa do patrimonio cultural.

A elección destas carreiras non é casual. A enxeñaría aeroespacial, con sede en universidades de referencia como a de Vigo, conecta co crecente ecosistema industrial e tecnolóxico de Galicia. Medicina, pola súa banda, é unha das titulacións con maior demanda e cunha taxa de inserción laboral case total, o que a converte nunha canle segura para quen busca estabilidade. A decisión de estudar Filoloxía Galega, en cambio, é unha aposta pola identidade lingüística e pola investigación nun campo que, aínda que menos rendible economicamente, resulta esencial para a cohesión social do país.

Un contexto de nervios e fallos: a selectividade baixo a lupa

A edición de 2026 da PAU en Galicia pasará á memoria non só polas notas altas, senón tamén polos incidentes que salpicaron o desenvolvemento das probas. Erros nos textos dos exames e cambios de criterio a última hora xeraron unha onda de incerteza entre os miles de estudantes que se xogaban o seu futuro. A Consellería de Educación, a través da CiUG, tivo que emitir comunicados para garantir que as cualificacións se axustarían aos criterios habituais e que non se penalizaría aos alumnos por erros alleos.

Esta situación pon de manifesto a fraxilidade dun sistema que, no seu intento de estandarizar o acceso á universidade, a miúdo topa coa improvisación. Os alumnos, xa de por si sometidos a unha alta presión emocional, enfróntanse a un exame onde calquera fallo de imprenta pode sesgar o seu resultado. Neste contexto, o feito de que varios estudantes acadasen puntuacións próximas ao 14 sobre 14 adquire un valor engadido: non só demostraron dominio da materia, senón tamén capacidade para manter a calma ante a adversidade.

De Ames a Negreira: a xeografía do éxito

As localidades de orixe destes alumnos non son grandes núcleos urbanos, senón concellos de tamaño mediano, cunha forte tradición de institutos públicos de calidade. Ames, Negreira e Brión viron como os seus centros educativos conseguen colocar aos seus alumnos no top da selectividade. Isto cuestiona a idea de que só os centros privados ou os grandes colexios das cidades garanten unha preparación excelente. O esforzo individual, sumado a un profesorado motivado e a un contorno familiar estable, parece ser a fórmula que se repite nestes casos.

Nunha comunidade autónoma onde a despoboación rural é unha preocupación constante.