A posibilidade de que Ribadavia e Carballeda de Avia acaben compartindo municipio converteu o último pleno da corporación nun caldeiro de reproches e demandas. O que o goberno local plantea como un estudo de viabilidade, a oposición vólvelo como unha manobra opaca que necesita, antes de nada, o respaldo da cidadanía. O ambiente, ao xulgar polas intervencións, non puido ser máis tenso.
Mentres o alcalde defendía a necesidade de analizar a fondo os números antes de pronunciarse, os grupos minoritarios esixían un xiro radical: parar a maquinaria administrativa e abrir o debate ás rúas. Alí está a clave do desencuentro. Non se discute se a unión é boa ou mala; discútese quen ten dereito a decidila.
Unha moción que pide voz aos veciños
O Bloque Nacionalista Galego foi o encargado de poñer as cartas sobre a mesa. A súa moción, rexistrada para a sesión, planteaba unha cuestión de calado democrático: que os residentes de ambos concellos fosen consultados antes de que o proxecto tome forma definitiva. A portavoz nacionalista foi clara ao manifestar que non existe unha oposición frontal ás fusións na comarca do Ribeiro, pero que o caso de Carballeda desperta demasiadas incógnitas como para avanzar a cegas.
Falta de información e condicións descoñecidas. Eses son os dous argumentos que esgrimiu a formación para xustificar a súa petición. Ninguén na oposición parece disposto a firmar un cheque en branco, e a sensación de que o goberno local garda demasiados datos na recámara non axuda a xerar confianza. A petición de someter a cuestión a referendo local non é un capricho; é a resposta lóxica a un proceso que, de consumarse, cambiaría a estrutura política e administrativa de toda a zona.
O goberno local prefire os informes antes que as urnas
A resposta do equipo de goberno non tardou en chegar. A súa postura, defendida polo concelleiro municipal, aséntase nun principio tan sinxelo como discutíbel: non se pode preguntar á xente sen ter antes un dictamen técnico que avale ou desaconselle a operación. Para o executivo local, a prioridade agora mesmo é contratar ou elaborar os estudos pertinentes que determinen se a fusión resulta sustentable dende o punto de vista económico e de servizos.
Convén lembrar que este tipo de procesos non se improvisan. Detrás dunha fusión municipal hai un labirinto burocrático que inclúe informes da Xunta, análise da débeda, reordenación de plantillas e un sen fin de trámites que poden alargarse durante anos. O goberno local sostén que, sen eses datos sobre a mesa, calquera consulta veciña estaría viciada de orixe. Unha postura prudente, sen dúbida, pero que choca frontalmente coa demanda de transparencia da oposición.
Non parece casualidade que o debate chegue no pleno verán, coa actividade política reducida e os veciños máis pendientes das festas que das sesións municipais. A oposición, consciente diso, xa anunciou que non baixará a garda e que levará o asunto a todas as comisións informativas que sexan necesarias.
Un proceso con máis preguntas que respostas
Canto custaría a operación? Que pasaría cos servizos que hoxe presta cada concello por separado? Mantería Carballeda a súa identidade ou quedaría diluída nun municipio máis grande? Son as preguntas que plantean sobre a comarca e que, por agora, non teñen resposta oficial. Os técnicos terán a última palabra, pero a política non entende de prazos administrativos e a presión social pode acelerar ou frear o proceso.
A situación lembra á dos outros municipios galegos que exploraron esta vía nos últimos anos. Algúns proxectos chegaron a bo porto; outros quedaron no cajón por falta de consenso. A diferenza neste caso é que a iniciativa parte do propio goberno local, o que lle outorga un impulso inicial do que carecen outros intentos.
