A greta dos ladrillos: Galicia supera os 1.500 euros o metro cadrado mentres o abismo entre provincias se agranda

A vivenda libre en Galicia custou de media 1.556 euros o metro cadrado o ano pasado. É un dato frío, case administrativo, mais detrás desa cifra agárdase un terremoto silencioso que está a remover os cimentos sociais do país. Porque o prezo do ladrillo xa non sobe parello: faino a trompicóns, cunha fenda provincial que supera o 60% e que debuxa dúas Galicias irreconciliables no que ao acceso a un teito se refire.

Os datos asínaos o Observatorio de Vivenda e Solo do Goberno central, que acaba de publicar o seu Boletín anual. A ninguén se lle escapa que o mercado inmobiliario galego leva meses quecéndose, cunha inflación que repuntou ata o 3,5% en maio e un encarecemento do 13,5% no primeiro trimestre do ano. A cifra fala por si soa. E cómpre recordar que estamos a falar de vivenda libre, é dicir, a que non conta con ningún tipo de protección oficial. A inmensa maioría do parque inmobiliario dispoñible para quen busca casa.

Dúas velocidades, un mesmo país

Difícil atopar unha metáfora máis cruel cá dos números. Mentres Pontevedra se sitúa como a provincia máis cara, cun metro cadrado que alcanzou os 1.701,80 euros, Lugo queda moi por baixo, en apenas 1.063,10 euros. A diferenza entre ambas supera o 60%. Abonda con facer un exercicio sinxelo: un piso de 40 metros cadrados na provincia pontevedresa custaría máis de 68.000 euros. Na lucense, sensiblemente menos. Dúas realidades que comparten bandeira, mais non peto.

Quen percorra as rúas de Vigo ou Pontevedra e logo se asome a calquera vila do interior de Lugo ou Ourense entenderá de que falan as estatísticas. A costa atlántica, as Rías Baixas, o eixo Vigo-Pontevedra-Santiago tira dos prezos cunha forza imparábel. O interior, envellecido e despoboado, arrastra un mercado inmobiliario moribundo onde as casas véndense por prezos case testemuñais. Non parece casualidade. É a xeografía aplicada á economía doméstica.

Longe do paraíso mediterráneo, mais demasiado preto de 2007

O certo é que Galicia segue sendo unha comunidade barata no contexto español. Moi barata, de feito, se se compara cos 3.902,30 euros que custa o metro cadrado en Baleares ou os 2.230 euros de media que rexistra o conxunto do Estado. Unha media nacional que xa superou o teito de 2007, o ano en que estalou a burbulla inmobiliaria e o país entrou nunha crise financeira que aínda doe en moitos fogares.

Aí está a clave do asunto. Que a media española teña rebasado aquel máximo histórico debería acender todas as alarmas. Non é menor o dato. E aínda que Galicia se move en ligas distintas, a tendencia non admite interpretacións tranquilizadoras. O prezo sobe aquí máis rápido có resto de España. Un 13,5% nun só trimestre. Demasiado tempo levamos normalizando que cada mes que pasa, comprar casa é un pouco máis difícil para quen pretende estrear no mercado.

A xeografía do prezo: do ladrillo turístico ao abandono rural

Poucas veces un mapa falou con tanta claridade. A greta entre o leste e o oeste da comunidade non é só unha cuestión de prezos. É o reflexo dun modelo territorial que premia a concentración na fachada marítima e castiga o interior co abandono. As comarcas da Mariña, o Salnés, a zona metropolitana de Vigo ou o corredor atlántico concentran a demanda, os servizos e, por ende, os prezos máis altos. A serra oriental, as provincias do interior e as comarcas rurais ven como os seus inmobles se desvalorizan ou, simplemente, non atopan comprador.