Un conflito enquistado pola protección do patrimonio
A relación entre a administración local de Ourense e a preservación do seu casco histórico volve estar baixo o foco da controversia. Unha resolución xudicial firme, emitida no outono de 2025, ordena ao Concello a restitución da legalidade urbanística nun inmoble protexido da Praza do Corregidor. A pesar do mandato xudicial, e do tempo transcorrido dende entón, a orde non se executou, o que reabriu o debate sobre a eficacia da xustiza contencioso‑administrativa e a vontade política real da corporación local para protexer o patrimonio monumental da cidade.
Os feitos que motivaron a sentenza
O conflito orixinouse a finais de 2019, cando se detectaron no baixo do número 4 da citada praza unha serie de intervencións que carecían da necesaria licenza municipal. Os elementos instalados —un toldo de grandes dimensións, varios focos de considerable tamaño e unha porta metálica— alteraban a fisonomía do edificio, situado nunha zona de alta protección patrimonial. O litixio xudicial culminou en outubro de 2025 cun fallo do xuízo contencioso‑administrativo que non deixaba lugar a interpretacións. O magistrado afeou ao goberno local haber consentido durante anos o que considerou unha vulneración reiterada da normativa urbanística, instando á demolición ou retirada inmediata dos elementos ilegais.
A pasividade municipal, baixo a lupa da cidadanía
A asociación O Cimborrio, unha das voces máis activas na defensa do legado histórico da capital ourensana, denunciou publicamente a parálise do Concello. Segundo informou a entidade, xa pasaron cinco meses dende que a propia administración local enviou o último requerimento formal aos responsables do inmoble, sen que se materializara ningunha actuación correctiva. Esta demora, consideran, non é un mero atraso burocrático, senón unha preocupante mostra de desinterés por executar as resolucións xudiciais que afectan ao corazón do casco antigo.
Implicacións para a seguridade xurídica e o urbanismo
O caso trasciende o ámbito dunha disputa patrimonial concreta para adentrarse no terreo da seguridade xurídica. O atraso sistemático na execución de sentencias urbanísticas envía un sinal inquietante á sociedade. Que incentivo ten un particular para cumprir escrupulosamente coa normativa se observa que a administración non actúa nin sequera cando un xuíz o ordena? A pasividade institucional non só perpetúa unha ilegalidade manifesta, senón que tamén erosiona a credibilidade do sistema de planificación urbana e a protección do patrimonio cultural.
Un patrón que preocupa aos defensores do patrimonio
Ourense non é un caso aislado no contexto galego, aínda que a recorrencia destes conflitos no seu casco histórico xera unha especial inquietude. A asociación O Cimborrio ve alertando desde hai anos sobre a degradación de certos enclaves do centro monumental e a falta dunha política activa de conservación. A inacción ante resolucións xudiciais firmes supón, ao seu xuízo, un paso atrás na loita por manter vivo e legalmente ordenado o patrimonio da cidade. A vixilancia cidadá converte así nun contrapeso necesario para evitar que a administración incurra na tentación de arquivar os problemas en lugar de resolvelos.
O espello da legalidade e o reloxo institucional
A arquitectura protexida dunha cidade é un ben común, un activo cultural que pertence a todos os cidadáns. Cando o poder público, responsable directo da súa custodia, amosa tibieza á hora de facer cumprir a lei, ábrese unha brecha de inseguridade e impunidade. No caso da Praza do Corregidor, a pelota está no tellado municipal. A orde xudicial é clara e firme, pero o reloxo institucional avanza sen que se vexan avances concretos.
