Un pai a quen o xulgado de Ribadavia denegoulle a custodia compartida dos seus dous fillos menores alegando o seu horario de traballo viu como a Audiencia Provincial de Ourense dálle a razón. O tribunal provincial considera que non poder levar os nenos ao colexio non é un obstáculo suficiente para rexeitar un réxime de custodia compartida, e revoca así a decisión de primeira instancia.
Un horario que comezaba ás seis da mañá
A orixe do conflito estaba nas condicións laborais do proxenitor. A súa xornada arranca ás seis da mañá e remata ás dúas da tarde, un horario que o tribunal de instancia entendeu incompatible co coidado dos menores, dado que non podería acompañalos ao colexio. Ese argumento foi suficiente para denegar a custodia compartida e manter o réxime anterior.
Non parece un detalle menor. A hora de entrada ao colexio e a de saída do posto de traballo rara vez coinciden, e esa discrepancia converteuse no eixe do debate procesal. Pero os maxistrados da Audiencia non o ven igual, e o seu razoamento cambia o punto de mira.
«Un luxo que non todos os proxenitores se poden permitir»
A sentenza da Audiencia desmonta o argumento do xulgado cunha idea de fondo: a posibilidade de levar persoalmente aos fillos ao colexio non pode esixirse como condición para compartir a custodia. Na súa resolución, os maxistrados subliñan que se trata de «un luxo que non todos os proxenitores (nin aínda cando se mantén unha relación de parella) se poden permitir».
A frase contén toda a carga do fallo. Se nin sequera as parellas que conviven poden asumir sempre esa tarefa, planta o tribunal, resulta desproporcionado esixírselo a un pai separado para lle conceder unha custodia compartida que, polo demais, considera axeitada ao interese dos menores.
O segundo argumento é igualmente revelador: a nai, sinala a resolución, tamén precisa apoio de terceiras persoas para conciliar a súa vida laboral co coidado dos fillos. A ninguén se lle escapa a simetría do razoamento. Se a necesidade de axuda externa non se interpreta como incapacidade materna, dificilmente pode usarse como castigo paterno.
O dobre rasero nos litixios de custodia
Convén recordar que a custodia compartida é a opción que a lexislación favorece como regra xeral, agás que resulte prexudicial para os menores. Na práctica, con todo, os tribunais seguen encontrando motivos para denegala, e as incompatibilidades laborais figuran entre os máis frecuentes. Este fallo da Audiencia ourensana súmase a unha liña xurisprudencial que pide criterios homoxéneos: o que se esixe a un proxenitor debería esixírselle ao outro.
O caso, resolto en Ourense, ten ademais un valor simbólico nunha comunidade onde os desprazamentos longos ao colexio e os horarios laborais precarios complican a conciliación en boa parte do mundo rural. Demasiadas familias sabeno de primeira man.
Que implica a revocación
A decisión do tribunal provincial supón que o pai poderá acceder ao réxime de custodia compartida que lle foi negado en primeira instancia, co reparto de tempos e responsabilidades que iso conleva. A sentenza non entra a valorar as relacións persoais dos menores con cada proxenitor como problema, senón que se centra en desmontar o único obstáculo esgrimido: o horario de traballo.
Queda por ver se a resolución acaba sendo recurrida ou se, pola contra, se converte en referencia para casos similares na provincia. O certo é que a mensaxe do tribunal é clara: o interese do menor non pode depender de se os seus pais poden ou non asinar a autorización do colexio en persoa.
A pregunta que deixa este fallo é incómoda e necesaria: cantas custodias compartidas se denegaron en Galicia por argumentos que a Audiencia de Ourense acaba de
