A sanidade galega redefine as súas urxencias de fin de semana

A atención sanitaria fóra do horario laboral foi historicamente un dos elos máis febles do sistema público de saúde nas comunidades autónomas con alta dispersión xeográfica. Galicia, coa súa particular orografía e núcleos de poboación repartidos entre rías e montañas, sabe ben desta vulnerabilidade. Por iso, a recente aprobación por parte do Executivo autonómico dunha nova regulación para os Puntos de Atención Continuada (PAC) acende un debate que transcende a mera loxística administrativa: como se garante o dereito á saúde nos momentos de maior debilidade institucional?

Vinte e catro horas para unha rexión diversa

O cambio normativo aprobado no Consello da Xunta establece unha modificación substancial na arquitectura das urxencias primarias. Ata a data, a atención nestes centros durante as fins de semana presentaba un baleiro asistencial na franxa matinal do sábado. A nova regulación pretende cubrir ese oco, estendendo a operatividade ininterrompida ao longo de toda a fin de semana. A medida busca ofrecer unha rede de seguridade constante ante emerxencias que non requiren a infraestrutura dun gran hospital comarcal.

Porén, a ampliación horaria non xorde da nada nin se sostén por decreto. Para que os centros poidan manter as súas portas abertas sen desmaio, a administración sanitaria tivo que acompañar a decisión política cunha inxección de recursos humanos. A creación de máis de dous centenares de novas prazas de traballo no ámbito da atención primaria é o instrumento elixido para facer viable esta promesa. Unha cifra considerable que, na súa maior parte, se destinará a cubrir a necesidade de persoal médico.

O eterno dilema entre voluntariedade e obriga

A medida aprobada vén poñer sobre a mesa unha realidade que durante anos xerou friccións entre os profesionais da saúde e os xestores públicos. En moitas comarcas galegas, a cobertura das quendas de garda nestes puntos de emerxencia dependía en exceso da boa vontade dos facultativos locais, quen complementaban as súas xornadas ordinarias con quendas de fin de semana, a miúdo baixo condicións de grande desgaste físico e mental.

A transición dun modelo sustentado no esforzo extraordinario do profesional cara a outro baseado na obriga asistencial continua marca un punto de inflexión na política sanitaria galega.

As organizacións profesionais levan tempo advertindo sobre o risco de burnout na atención primaria. A xeneralización dun servizo de vinte e catro horas, aínda que é unha excelente noticia para o paciente, supón un desafío maiúsculo para a planificación de recursos humanos. A estabilización destes novos postos de traballo será clave para evitar que a solución a curto prazo se converta nun problema estrutural a longo prazo.

Impacto no modelo de Atención Primaria

A reordenación das urxencias ambulatorias non é un fenómeno exclusivo de Galicia, senón que responde a unha tendencia global de desconxestionar os servizos de emerxencias hospitalarias. Cando un paciente acode a un gran hospital por unha doenza menor, o sistema enteiro sofre: satúranse as camas, esgótase o persoal especializado e encarece o proceso asistencial. Fortalecer os PAC é, por tanto, unha estratexia de racionalización económica e sanitaria.

Non obstante, o éxito desta medida dependerá da súa implementación real no territorio. A xeografía galega esixe solucións adaptadas a cada zona. Un PAC nunha zona urbana das principais cidades non ten as mesmas necesidades nin afronta os mesmos retos loxísticos ca un situado nunha comarca profundamente rural ou nunha illa. A capacidade de adaptación do decreto a estas singularidades determinará a súa eficacia real.