A atención telefónica do Sergas volve estar no punto de mira. Mentres nas cidades galegas a saturación e as esperas desesperan aos usuarios, nas zonas rurais a situación deu un xiro inesperado e mellora respecto a anos anteriores. A fenda non é pequena e deixa preguntas incómodas no aire sobre a equidade do sistema público de saúde en Galicia.
Un percorrido polos datos oficiais e os testemuños de usuarios revela un panorama desigual: os teléfonos soan, pero non sempre responden igual. E non é un problema menor, porque a accesibilidade á atención primaria depende cada vez máis destas liñas.
A atención telefónica, suspenso nas cidades
Quen tente pedir cita médica a través do teléfono do Sergas en Compostela, Vigo ou A Coruña coñece ben a frustración. Nas urbes galegas, o servizo non dá abasto e a saturación é a norma: colas virtuais, chamadas que se cortan, esperas de ata media hora e, en ocasións, a sensación de falar cunha máquina máis que cun ser humano.
Unha responsable sindical resúmeo con resignación: “Nas cidades o sistema está sobrepasado”. Demasiadas chamadas, poucos operadores e un sistema informático que non sempre acompaña. As cifras oficiais debuxan o problema: os centros urbanos concentran máis do 70% das queixas por demora ou imposibilidade de contacto telefónico co Sergas. Abonda con achegarse á rúa San Pedro, en Ourense, para comprobar que non é unha esaxeración.
Cómpre lembrar que a pandemia disparou o uso do teléfono como porta de entrada á sanidade pública. Pero a volta á normalidade non corrixiu as carencias. Ao contrario: moitos usuarios perderon a paciencia tras meses de colapsos. Unha persoa xubilada de Lugo dío sen rodeos: “Chamas e non sabes se che van contestar hoxe, mañá ou nunca”. Non semella casualidade que a insatisfacción medre nos barrios máis poboados.
Rural: menos colapso, máis escoita
Porén, o mapa cambia drasticamente nas comarcas do interior e a Galicia máis dispersa. Alí, a atención telefónica do Sergas mellorou de forma perceptible. Poucas veces unha tendencia se invirte de maneira tan clara. Os datos institucionais avalano: en concellos como A Fonsagrada ou na zona do Deza, as queixas caeron case á metade no último ano.
A que se debe este cambio? Fontes do sector sanitario apuntan a varios factores. Por unha banda, a menor densidade de poboación facilita que as liñas non se saturen. Por outra, a experiencia dos traballadores en centros pequenos permite unha atención máis personalizada e directa. E hai unha cuestión tecnolóxica: a dixitalización avanza máis amodo no rural galego, o que obriga a manter o teléfono como canle principal. “Aquí seguimos atendendo como antes: chamas e cóllente”, comenta unha profesional dun centro de saúde da montaña lucense.
Non é menor o dato de que nalgunhas aldeas o acceso a internet aínda é limitado. Así, o teléfono segue sendo o salvavidas para pedir cita, resolver dúbidas ou recibir instrucións médicas. Por unha vez, a fenda dixital xoga a favor dos veciños do rural.
O reto da equidade na atención sanitaria
A ninguén se lle escapa que a accesibilidade é clave para a sanidade pública. Sen unha porta de entrada eficaz, o resto do sistema resíntese. O contraste entre cidade e rural pon en evidencia un reto pendente: garantir que todos os galegos, vivan onde vivan, poidan acceder en condicións semellantes ao seu centro de saúde.
As autoridades autonómicas recoñeceron publicamente a necesidade de reforzar os recursos nos centros urbanos. Fálase de máis persoal, novas tecnoloxías e unha reorganización dos servizos. Pero, polo de agora, a solución non chegou aos teléfonos de moitos usuarios urbanos.
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.