A sanidade galega reescribe as súas regras: os PAC estenden a súa protección

Unha resposta institucional á presión asistencial

A atención médica non entende de calendarios nin de horarios laborais. Cando unha urxencia sanitaria chama á porta en pleno fin de semana, a resposta do sistema público debe ser inmediata, contundente e eficaz. Neste contexto de demanda crecente, a administración autonómica decidiu dar un paso adiante para adaptar a estrutura dos servizos de urxencias de atención primaria á realidade actual. O Executivo galego rubricou unha nova normativa que redefine por completo o funcionamento dos Puntos de Atención Continuada, ampliando a súa cobertura para garantir unha asistencia ininterrompida.

Esta medida non chega ao baleiro. Durante meses, distintas zonas da comunidade foron testemuñas de mobilizacións cidadás e reivindicacións por parte de colectivos profesionais que esixían unha maior e mellor dotación dos dispositivos de garda. A saturación dos servizos de urxencias hospitalarios, frecuentemente desbordados por patoloxías que poderían resolverse nun ámbito extrahospitalario, poñía de manifesto unha carencia estrutural que precisaba dunha solución normativa.

O factor humano: máis alá dos horarios

Modificar un horario de apertura é, sobre o papel, unha decisión administrativa simple. Porén, soster esa ampliación require dun músculo financeiro e profesional considerable. A reorganización sanitaria aprobada vén acompañada dunha inxección de recursos humanos sen a cal a medida sería inviable. Contémplase a creación de máis de dous centos de novas prazas no ámbito da atención primaria, un volume de emprego público que inclúe un cento de facultativos médicos.

Este reforzo no cadro de persoal é posiblemente o aspecto máis transcendental da iniciativa. Historicamente, un dos principais lastres da sanidade pública no medio rural e periurbano foi a dificultade para reter aos profesionais da saúde. A falta de atractivo laboral, unida á alta presión asistencial, xeraba un círculo vicioso de precariedade. Ofrecer novas prazas supón, en teoría, unha oportunidade para estabilizar os equipos, mellorar as condicións dos traballadores e, en consecuencia, elevar a calidade asistencial do paciente.

Impacto na rede hospitalaria e no paciente

Cal é o verdadeiro impacto desta decisión na vida cotiá dos galegos? A resposta mídese en tempos de espera e en tranquilidade. Tradicionalmente, os PAC mantiñan un horario reducido os sábados, prestando servizo unicamente desde a tarde. Isto deixaba un baleiro asistencial durante a mañá do primeiro día da fin de semana, momento no que moitas familias se desprazan, realizan actividades de lecer ou deporte, incrementándose estatisticamente a probabilidade de accidentes ou incidencias leves.

Ao garantir a presenza de persoal facultativo durante a totalidade do sábado, evítase que os cidadáns acudan de forma innecesaria ás portas de urxencias dos grandes complexos hospitalarios. Esta desconxestión dos centros de alta complexidade é fundamental. Os hospitais deben centrar os seus esforzos e recursos en patoloxías graves e críticas, non en resolver problemas de saúde menores que poden tratarse perfectamente nun centro de saúde de garda.

Contexto: o eterno debate sobre a sanidade rural e periurbana

A medida aprobada polo Goberno galego enmárcase nun debate moito máis amplo que afecta ao conxunto de España: a sustentabilidade da sanidade no entorno non urbano. O despoboamento de amplas zonas do interior e a concentración de servizos especializados nas grandes cidades obrigaron ás distintas administracións a repensar o modelo de atención primaria.