A Situación 2 en Herbón: cando o monte se achega ao fogar

A evolución dun incendio forestal non se mide só na cor das lapas ou na superficie arrasada. Ás veces, a verdadeira dimensión dunha emerxencia compréndese cando os mapas de situación se cruzan cos planos catastrais das aldeas. En Herbón, no concello de Padrón, o lume obrigou a declarar a Situación 2 do Plan INFOCA non tanto pola superficie queimada —que acada as 300 hectáreas— como polo que representa esa cifra no territorio: a proximidade inminente das lapas aos núcleos de Cruxeiras de Abaixo e Sobrerribas.

Da evolución favorable á reactivación do fronte

Segundo os partes oficiais, os traballos de extinción avanzaban de forma positiva durante a tarde do venres. Porén, o comportamento do lume é impredicible e un cambio nas condicións ou un punto quente non detectado provocaron a reactivación dun dos frontes. Este contratempo alterou drasticamente o escenario, obrigando os responsables do operativo a redobrar os esforzos. A prioridade absoluta deixou de ser unicamente conter o perímetro forestal para se centrar de cheo na defensa directa das vivendas próximas.

Que supón realmente a activación deste nivel de emerxencia?

Este xiro na estratexia non é un mero trámite burocrático. Activar a Situación 2 implica a incorporación inmediata da Garda Civil, os servizos de Protección Civil e a Policía Autonómica baixo un mando único. Implica, sobre todo, a activación dos protocolos de protección á poboación. Non se trata só de apagar o lume, senón de garantir a seguridade das persoas, o que pode traducirse en cortes de estradas, desaloxos preventivos ou o establecemento dun perímetro de seguridade arredor das vivendas. A transición dun nivel a outro responde a unha avaliación de riscos moi concreta: a distancia de seguridade entre as lapas e as primeiras casas reducira-se perigosamente. Ante a posibilidade real de ter que aplicar medidas de evacuación, a Xunta activou o protocolo superior, poñendo en marcha toda a engrenaxe da seguridade pública de maneira coordinada.

Un val que arde: a complexidade da parroquia de Herbón

O caso de Herbón é paradigmático dos desafíos que afronta Galicia en materia de incendios. A súa xeografía, encaixada nun val fértil pero rodeado de masas forestais densas, crea un cóctel explosivo no verán. Coñecida mundialmente polo seu pemento, a parroquia é un mosaico de hortas familiares, plantacións forestais e monte baixo. Esta diversidade é un arma de dobre fío. Por un lado, as zonas de cultivo poden actuar como cortalumes naturais. Por outro, a maleza acumulada nos terreos abandonados convértese nun auténtico corredor para as lapas. Cando o lume salta dunha ladeira de eucaliptos a unha zona de mato seco, a súa capacidade de avance multiplícase. Os flancos vólvense inestables, como ocorreu neste caso, e a reacción dos equipos de extinción debe ser inmediata e contundente. A sorte das aldeas de Cruxeiras de Abaixo e Sobrerribas xógase neses metros de interface, onde o forestal e o urbano chocan sen solución de continuidade.