O Consello da Xunta aprobou este luns, 23 de marzo de 2026, a aplicación do novo Plan de prevención e defensa contra os incendios forestais de Galicia, o Pladiga 2026. O documento, que se elevará este venres ao Consello Forestal, inclúe un refuerzo notable de medios humanos e tecnolóxicos —entre eles drones e sistemas de videovixilancia— e unha reestruturación dos equipos de dirección de extinción para adaptarse aos incendios de maior virulencia rexistrados nos últimos veráns.
Que cambia no dispositivo: máis brigadas, máis expertos e máis ollos no ceo
No capítulo operativo, a Xunta incorpora 42 novas brigadas para a época de alto risco, unha aposta clara por aumentar a capacidade de resposta no terreo. Ademais, o plan amplía o número de expertos na Unidade de Directores de Extinción —a UDEX pasa de 6 a 15—, co obxectivo de mellorar a planificación táctica e a coordinación en incendios complexos que afectan a varios municipios ou a superficies de gran extensión.
En paralelo a estas dotacións, o Pladiga 2026 intensifica o uso de tecnoloxía: prevé un despregamento maior de drones para vixilancia nocturna e detección precoz, así como a instalación de sistemas de videovixilancia en puntos estratéxicos. A Xunta defende que ambos instrumentos permiten detectar con rapidez conatos antes de que escalen e optimizar o envío de medios aéreos e terrestres, aínda que os concellos e asociacións de veciños reclaman garantías sobre a xestión de imaxes e a protección de datos.
A ampliación do período de traballo do persoal fixo discontinuo figura tamén entre as medidas, coa finalidade de cubrir as ventás de maior risco meteorolóxico. A falta de cifras concretas sobre o número total do dispositivo, a intención oficial é solidificar o persoal na tempada alta e dotar de continuidade a intervencións que anteriormente quedaban fragmentadas por contratos estacionais.
De onde veñen os incendios e por que o plan cambia agora
Galicia leva décadas convivindo co lume, pero os últimos anos deixaron incendios dunha intensidade e extensión que obrigan a replantear estratexias. A Xunta non oculta que o obxectivo do Pladiga 2026 é «adaptarse aos novos tipos de incendios de enorme intensidade nos últimos veráns», segundo o presidente Alfonso Rueda. A combinación de secas máis prolongadas, episodios de calor extremo e a estrutura da paisaxe, marcada pola fragmentación rural e a expansión de superficies monoespecíficas, explican parte do cambio.
Nos municipios como O Barco de Valdeorras, que aparecen nas imaxes que ilustraron as últimas campañas contra o lume, a memoria dos incendios que arrasaron ladeiras e tocaron núcleos de poboación segue viva. Por esa razón o Pladiga incorpora medidas de autoprotección e de xestión de perímetros rurais que combinan desbroces, cortafuegos e creación de franxas auxiliares arredor de urbanizacións e polígonos industriais, complementando a acción directa de extinción.
Historicamente, a prevención foi o talón de Aquiles: a ausencia de xestión forestal extensiva, a dificultade para aplicar medidas en terreos privados e a necesidade de políticas agrarias que favorezan usos que reduzan a biomasa combustible foron objecións recorrentes. O novo plan intenta avanzar neses frentes, pero non resolve de golpe tensóns profundas entre uso do solo, economía forestal e conservación.
Repercusións locais e próximos pasos
O anuncio despertou reaccións encontradas na política local e entre colectivos ecologistas. Alcaldes de comarcas afectadas celebran o reforzo de brigadas e a ampliación da UDEX, porque supón máis persoal formado e maior capacidade de mando sobre o terreo, un déficit que en episodios precedentes deixou aos responsables municipais desbordados. Con todo, técnicos e asociacións recordan que a resposta inmediata é só unha parte: a prevención no paisaje e a restauración de áreas queimadas esixen investimento sostido e cambios na ordenación.
A implantación de drones e cámaras tamén traerá debates: mentres a Administración subliña a eficacia na detección e a redución dos tempos de resposta, organizacións sociais e algúns rexentes locais piden protocolos claros sobre a conservación das imaxes, límites de vixilancia e participación municipal na xestión deses datos. Á falta de detalles técnicos na versión aprobada, este punto será crítico para que a cidadanía confíe nos mecanismos de control.
Esta semana, ademais de remitir o plan ao Consello Forestal, a Xunta deberá concretar o financiamento e os calendarios de contratación. A ampliación da UDEX e das brigadas esixe recrutamento e formación, e a compra ou contrato de drones e sistemas de videovixilancia implica procesos administrativos que poden dilatar a plena entrada en funcionamento do dispositivo.
Galicia non encara esta crise dende cero. Existen aprendizaxes de veráns recentes: o papel da coordinación interadministrativa, a necesidade de puntos de auga accesibles e a importancia de plans de evacuación municipal foron leccións repetidas tras grandes incendios. Agora toca transformar esa experiencia en medidas sostibles que combinen prevención, capacidade de extinción e recuperación dos territorios máis danados.
O Pladiga 2026 marca unha folla de ruta máis ambiciosa no operativo. Pero a eficacia final dependerá de que as medidas tecnolóxicas e de persoal vayan acompañadas de políticas agrarias e forestais que promovan un paisaxe resistente ao lume, investimentos na xestión do monte a longo prazo e diálogo efectivo coas comunidades rurais. Se non, os drones poden advertir tempranamente, pero non substituirán décadas de abandono e mala ordenación que seguen alimentando as chamas.
